Site etkileşim ölçümü rehberi: WhatsApp, telefon tıklamaları ve bot ziyaretleri

Bir işletme sitesinin asıl işi çoğu zaman satış değil, iletişimdir. Ziyaretçi sayfayı okur, sonra WhatsApp düğmesine, telefon numarasına ya da yol tarifi bağlantısına dokunur. Ziyaret sayısı bu anı göstermez. Hangi sayfanın gerçekten telefon açtırdığını bilmek için tıklamanın kendisini saymak gerekir.

Bir de görünmeyen ziyaretçiler var: arama motoru ve yapay zekâ botları. Googlebot sitenize ne sıklıkla geliyor? GPTBot veya ClaudeBot hiç uğruyor mu? Kendini Googlebot olarak tanıtan bir istek gerçekten Google'dan mı geliyor?

Bu rehber iki soruyu birlikte ele alır. Otopilot içindeki etkileşim ve bot takibi özelliğinin neyi ölçtüğünü, nasıl kurulduğunu, kişisel veri ve çerez açısından ne yaptığını ve sınırlarını anlatır.

Neden ayrı bir ölçüm gerekir?

Genel analiz araçları sayfa görüntülemesini iyi ölçer. Ama iki konuda eksik kalabilir.

Birincisi, iletişim tıklamaları. tel: veya wa.me bağlantısına tıklamak bir sayfa görüntülemesi değildir. Bunu ölçmek için ayrıca olay kurmak gerekir. Çoğu küçük işletme bu kurulumu hiç yapmaz.

İkincisi, botlar. Analiz araçları botları genellikle bilerek dışarıda bırakır. Oysa SEO açısından botların davranışı değerli bir bilgidir. Google, tarayıcılarının listesini ve kullanıcı aracısı adlarını yayımlar. Aynı belgede, gerçek Googlebot'u ayırt etmek için ters DNS sorgusu veya yayımlanan IP aralıklarıyla doğrulama yapılmasını önerir. Çünkü kullanıcı aracısı adını herkes taklit edebilir.

Etkileşim takibi neyi ölçer?

Hedefler taramadan çıkarılır

Hedefleri tek tek tanımlamanız gerekmez. Sitenizin tamamlanmış son taramasındaki bağlantılar incelenir ve şu türler hazır listelenir:

• WhatsApp: wa.me, api.whatsapp.com ve grup bağlantıları
• Telefon: tel: bağlantıları
• E-posta: mailto: bağlantıları
• Telegram: t.me bağlantıları
• Yol tarifi: Google Haritalar, Apple Haritalar ve Yandex Haritalar bağlantıları
• Sosyal medya: Instagram, Facebook, X, LinkedIn, YouTube, TikTok ve Pinterest profil bağlantıları
• Paylaş düğmeleri: Sosyal ağlarda paylaşım bağlantıları
• Dosya indirme: PDF, Word, Excel, PowerPoint ve arşiv dosyaları

Bu listeden saymak istediklerinizi açarsınız. Aynı anda açık tutulabilecek hedef sayısı planınıza göre değişir. Ayrıntı için fiyatlar sayfasına bakabilirsiniz.

Tarama henüz bitmediyse ekranda bu yazar. Tarama bittiğinde hedefler kendiliğinden listelenir.

Form başarısı ve özel hedef

İki hedef türü daha vardır:

• Form gönderimi: Form gönderildikten sonra açılan teşekkür sayfasının ziyaret edilmesi sayılır. Bu tür panelde deneme olarak işaretlidir. Formunuz ayrı bir teşekkür sayfasına yönlendirmiyorsa çalışmaz.
• Seçtiğiniz öğe: "Sitemden seç" ile siteniz yeni sekmede açılır. Saymak istediğiniz düğmeye tıklarsınız ve o öğe hedef olarak eklenir. Örneğin bağlantı olmayan bir "Teklif al" düğmesi bu yolla sayılabilir. Sayfa tasarımı değişip öğe kaybolursa panel bunu fark eder.

Raporda ne görürsünüz?

• Seçili dönemde toplam etkileşim
• Hedef başına sayım
• Günlük dağılım grafiği
• Etkileşimin hangi sayfadan geldiği

Günlük özetler uzun süre saklanır. Böylece bir dönemi bir önceki dönemle karşılaştırabilirsiniz.

Bot takibi neyi ölçer?

Katalog

Katalogda 31 bot bulunur. Arama tarafında Googlebot ailesi, Bingbot, YandexBot, Applebot, DuckDuckBot, Baiduspider, PetalBot ve SeznamBot vardır. Yapay zekâ tarafında GPTBot, ChatGPT-User, OAI-SearchBot, ClaudeBot, Claude-SearchBot, PerplexityBot, Google-Extended, CCBot, Bytespider, Meta-ExternalAgent, Amazonbot ve benzerleri yer alır.

Doğrulama

Bot olduğunu söyleyen her ziyaret kontrol edilir. Yöntem, botu yayımlayan şirketin önerdiği yoldur: ters DNS sorgusu veya yayımlanan IP aralıkları. Sonuç üç gruptan birine düşer:

1. Doğrulandı: Ziyaretin gerçek bot olduğu teyit edildi.
2. Şüpheli: Kendini bot olarak tanıtıyor ama doğrulanamadı. Taklit bir kullanıcı aracısı olabilir.
3. Bilinmiyor (–): Bu bot için doğrulama yöntemi yok ya da doğrulama sonuçsuz kaldı.

Şüpheli ziyaretlerin yüksek olması tek başına bir alarm değildir. Ama bir güvenlik duvarı kuralı yazarken "Googlebot" adına güvenmemeniz gerektiğini gösterir.

Üç kaynak

Bot verisi üç kaynaktan gelebilir ve panelde ayrı gösterilir:

• Piksel: Tarayıcıda çalışır. Yalnız JavaScript çalıştıran ya da görsel yükleyen botları görür. Yapay zekâ botlarının çoğu JavaScript çalıştırmadığı için piksel onları kaçırabilir.
• Eklenti: WordPress eklentisi sunucu tarafında gelen bot isteklerini gönderir.
• Sunucu: Geliştirici API'si üzerinden sunucu kayıtlarınızı gönderirsiniz. Geliştirici belgelerinde sunucunun erişim kaydını okuyup bot satırlarını gönderen hazır bir örnek betik bulunur. Betik yalnız bot izi taşıyan satırları gönderir, kaldığı yeri bir dosyada tutar ve aynı satırı iki kez göndermez.

Üç kaynağın farkı tabloda özetlenmiştir:

Eksiksiz sayım için sunucu tarafı bir kaynak önerilir. Piksel ve sunucu aynı ziyareti ayrı sayabilir. Bu yüzden panelde bir kaynak karşılaştırması vardır.

Sitede tam sayfa önbellek eklentisi çalışıyorsa eklenti her bot isteğini göremeyebilir. Panel bu durumu ayrıca belirtir.

Ham kayıt ve özet

Her bot ziyaretinin tarihi, botu, IP adresi, ülkesi, doğrulama durumu ve ziyaret edilen sayfası tutulur. Ham kayıtlar 90 gün, günlük toplamlar 400 gün saklanır. Ülke bilgisi bir IP konum veritabanından okunur.

Kurulum

Etkileşim ve bot takibi aynı izleme koduyla çalışır. Üç yol vardır:

1. Kod: Paneldeki kısa betiği sitenizin tüm sayfalarında yüklenen head bölümüne yapıştırırsınız.
2. Google Etiket Yöneticisi: Yeni bir Özel HTML etiketi oluşturup kodu yapıştırır, tüm sayfalarda çalışacak şekilde yayınlarsınız.
3. WordPress eklentisi: Eklenti kuruluysa ayrıca kod gerekmez. Panel bunu gösterir.

Kurulumdan sonra sitenizi bir kez ziyaret edin ve "Bağlantıyı Test Et" ile durumu kontrol edin. Panel üç durumdan birini gösterir: aktif, kurulu ama sinyal eski, kurulum bulunamadı.

Bu takip SEO Düzeltme açmanızı gerektirmez. Tek başına çalışır.

Pikseli ve WordPress eklentisini aynı sitede birlikte açarsanız panel çakışma uyarısı verebilir. Bağlantı kanalları hakkında daha fazla bilgi için site bağlayıcıları sayfasına bakabilirsiniz.

Kişisel veri ve çerez

Ölçüm araçlarında en sık sorulan soru budur. Koddan doğrulanan davranış şudur:

Etkileşim tarafı

• Bir tıklamada gönderilen bilgi yalnız proje anahtarı, hedefin kimliği ve sayfanın yoludur.
• Sayfa adresindeki soru işaretinden sonraki parametreler ve # sonrası kayda geçmez.
• Ziyaretçiye bir kimlik verilmez. Kayıtlar hedef ve sayfa başına günlük sayım olarak tutulur.
• Kod çerez yazmaz. Yalnız sekme kapanınca silinen oturum depolamasını (sessionStorage) kullanır.
• İstekler çerez taşımadan gönderilir.
• Aynı öğeye iki saniye içinde yapılan tekrar tıklamalar bir kez sayılır.
• Kullanıcı aracısında bot izi olan ziyaretlerde etkileşim sayılmaz.

IP adresi kötüye kullanımı sınırlamak için istek anında kullanılır. Etkileşim sayımlarıyla birlikte saklanmaz.

Bot tarafı

Bot kayıtlarında IP adresi saklanır, çünkü doğrulama ve IP özeti buna dayanır. Bot olmayan ziyaretler kabul edilmez. Yine de kendini bot olarak tanıtan bir isteğin IP adresi, doğrulanamasa bile şüpheli olarak kayda geçer.

Sizin yapmanız gerekenler

Kod çerez kullanmasa da sitenize bir üçüncü taraf betiği eklemiş olursunuz. Bu nedenle aydınlatma metninizde bu ölçümü belirtmeniz gerekir. Çerez bildiriminizin ve aydınlatma metninizin genel durumunu görmek için uyum kontrolü aracını kullanabilirsiniz. Hukuki değerlendirme için hukuk danışmanınıza başvurun.

Verilerle ne yapılır?

Etkileşim verisi

• Sayfa karşılaştırması: Hangi hizmet sayfası daha çok WhatsApp mesajı başlatıyor? Az etkileşim alan sayfada iletişim düğmesi görünür mü?
• Kanal tercihi: Ziyaretçileriniz telefonu mu, WhatsApp'ı mı seçiyor? Bu bilgi yanıt süresi planlamanıza yardımcı olur.
• Değişiklik etkisi: Bir sayfayı yeniden yazdıktan sonra etkileşimin değişip değişmediğini dönem karşılaştırmasıyla görebilirsiniz.

Etkileşim bir tıklamadır, satış değildir. Telefonun açılıp açılmadığını, mesajın gönderilip gönderilmediğini bilemez. Bunu bir ilgi işareti olarak okuyun.

Bot verisi

• Tarama sıklığı: Önemli sayfalarınıza Googlebot ne sıklıkla geliyor? Hiç uğramadığı sayfalar varsa iç bağlantı yapısını gözden geçirin.
• Yapay zekâ botları: Hangi yapay zekâ botları sitenize geliyor? Bu, yapay zekâ yanıtlarında görünürlük çalışmalarına bir veri katar. Ayrıntılar için yapay zekâ yanıtlarında görünürlük yazısına bakabilirsiniz.
• Search Console ile karşılaştırma: Google, kendi tarama verisini Search Console'daki Tarama İstatistikleri raporunda gösterir. Bu rapor yalnız Google tarayıcılarını kapsar. Bot takibi ise diğer arama motorlarını ve yapay zekâ botlarını da aynı ekranda toplar. İki kaynağı yan yana okumak, Googlebot sayılarınızın tutarlı olup olmadığını görmenizi sağlar. Küçük farklar normaldir, çünkü iki tarafın sayım yöntemi ve kapsamı farklıdır.
• Engelleme kararı: Bir botu istemiyorsanız robots.txt ile ya da güvenlik duvarında engellersiniz. Takip aracı yalnız gösterir.

Sayımı etkileyen durumlar

Hiçbir tarayıcı tarafı ölçüm kusursuz değildir. Sayıları yorumlarken şu durumları aklınızda tutun.

• Önbellek ve optimizasyon eklentileri: Betikleri birleştiren, erteleyen ya da geciktiren eklentiler izleme kodunun geç yüklenmesine yol açabilir. Kod geç yüklenirse çok hızlı yapılan bir tıklama kaçabilir. Bu tür eklentilerde betiği hariç tutmak iyi bir alışkanlıktır.
• İçerik engelleyiciler: Bazı ziyaretçilerin tarayıcısında üçüncü taraf betikleri engelleyen eklentiler bulunur. Bu ziyaretçilerin tıklamaları sayılmaz.
• Bağlantı biçimi: Telefon numarası düz metin olarak yazılmışsa ve tel: bağlantısı yoksa hedef olarak bulunamaz. Mobil ziyaretçi için numarayı tıklanabilir bağlantı yapmak hem ölçümü hem de kullanımı iyileştirir.
• Tasarım değişikliği: Seçtiğiniz özel bir öğe sayfadan kaldırılırsa sayım durur. Panel öğenin bulunamadığını işaretler, siz de hedefi yeniden seçersiniz.
• Günlük üst sınır: Kötüye kullanıma karşı proje başına günlük bir sayım sınırı vardır.

Kurulumdan sonraki ilk hafta

1. İlk gün kodun aktif göründüğünü kontrol edin ve kendiniz birkaç bağlantıya tıklayın.
2. Hedef listesinde en önemli üç iletişim kanalınızı açın. Gereksiz hedefleri açmayın, plan sınırını önemli olanlara ayırın.
3. Bot tarafında birkaç gün bekleyin. Botların ziyaret sıklığı siteden siteye değişir.
4. Hafta sonunda en çok etkileşim alan ve hiç almayan sayfaları karşılaştırın. Fark çoğu zaman düğmenin yerinden ya da sayfanın amacından kaynaklanır.
5. Sunucu tarafı kaynak kurmadıysanız bot sayılarını piksel sınırıyla birlikte okuyun.

Neler yapmaz?

• Botları engellemez. Engelleme için robots.txt veya güvenlik duvarı kullanılır.
• Piksel her botu görmez. JavaScript çalıştırmayan botlar için sunucu tarafı kaynak gerekir.
• Ziyaretçiyi tanımaz. Kim olduğunu, kaç kez geldiğini ya da nereden geldiğini izlemez. Sayfa görüntüleme ve trafik kaynağı için analiz aracınızı kullanmaya devam edin.
• Satışı ölçmez. Tıklamanın sonucunu bilemez.
• Form içeriğini okumaz. Form başarısı yalnız teşekkür sayfası ziyaretiyle anlaşılır.
• Doğrulama yöntemi olmayan botları doğrulamaz. Bu botlar "–" olarak görünür.
• Önbellekli sayfalarda eklenti her isteği görmeyebilir.

Sık sorulan sorular

Bot takibi hangi paketlerde var?

Bot takibi tüm paketlerde kullanılabilir. Aynı anda açık tutulabilecek etkileşim hedefi sayısı pakete göre değişir.

Çerez bildirimi gerektirir mi?

Kod çerez yazmaz. Ancak sitenize bir ölçüm betiği eklediğiniz için aydınlatma metninizde bunu belirtmeniz gerekir. Çerez bildiriminizin kapsamını hukuk danışmanınızla değerlendirin.

Piksel neden yapay zekâ botlarını az gösteriyor?

Bu botların çoğu JavaScript çalıştırmaz, bu yüzden tarayıcıda çalışan pikseli tetiklemez. WordPress eklentisi veya sunucu kaydı gönderimi tam sayım verir.

Şüpheli ziyaretler zararlı mı?

Her zaman değil. Yalnız doğrulanamadıkları anlamına gelir. Ama "Googlebot" adını taşıyan her isteğe güvenmemeniz gerektiğini hatırlatır.

Google Etiket Yöneticisi ile kurabilir miyim?

Evet. Kodu Özel HTML etiketi olarak ekleyip tüm sayfalarda çalıştırmanız yeterlidir.

Kaynaklar

• Google: Googlebot ve diğer Google tarayıcılarını doğrulama
• Google: Google tarayıcılarına genel bakış
• Google: robots.txt dosyalarına giriş
• Search Console Yardım: Tarama İstatistikleri raporu
• Etiket Yöneticisi Yardım: Özel etiketler
• MDN: Window.sessionStorage
• MDN: HTTP çerezleri