Otopilot
Ürün Rehberleri

Çalışan eğitim takibi: İSG, ilk yardım ve sertifika sürelerini kaçırmamak

Hazırlayan Yayın: Son güncelleme:

8 dk okuma

Kısa özetÇalışan eğitim takibi nasıl yapılır: eğitim kataloğu, İSG eğitimlerinin tekrar süresi, sertifika bitiş tarihleri, eksik eğitimler ve denetime hazır kayıt.

Çalışan eğitim takibi, işyerinizde çalışan herkesin almak zorunda olduğu eğitimleri, aldıkları tarihleri ve belgelerin geçerlilik sürelerini tek bir düzende izlemektir. İş sağlığı ve güvenliği eğitimi, ilk yardım sertifikası, hijyen eğitimi, forklift ya da yüksekte çalışma belgesi gibi kayıtlar çoğu işletmede farklı klasörlerde, farklı tablolarda ya da yalnız eğitimi veren kurumun arşivinde durur. Denetim geldiğinde ya da bir belgenin süresinin dolduğu fark edildiğinde bu kayıtları toplamak günler alır. Bu yazıda eğitim kataloğunun nasıl kurulacağını, sürelerin nereden öğrenileceğini, eksik ve süresi dolan eğitimlerin nasıl yakalanacağını, kayıtların denetime nasıl hazır tutulacağını ve Otopilot'un Çalışan Eğitim ve Sertifika Takibi botunun bu işi nasıl düzenlediğini anlatıyoruz.

Çalışan eğitim takibi neden düzenli yapılmalı?

İşverenin çalışanlarına belirli eğitimleri aldırma yükümlülüğü vardır. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, işverenin çalışanların iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerini almasını sağlamasını ister; eğitimlerin içeriği, süresi ve tekrarı ise ilgili yönetmelikle düzenlenir. Bazı işlerde mesleki yeterlilik belgesi ya da sektöre özgü sertifikalar da gerekir.

Eğitimlerin bir kez alınması yetmez. Çoğu eğitim belirli aralıklarla tekrarlanır ve bazı sertifikaların geçerlilik süresi vardır. Takip yapılmadığında üç tür sorun çıkar:

  • Süresi dolan eğitimler: çalışan eğitimi yıllar önce almıştır, yenileme zamanı geçmiştir.
  • Hiç alınmamış eğitimler: yeni işe başlayan ya da bölüm değiştiren çalışanın eğitimi atlanmıştır.
  • Kanıtlanamayan eğitimler: eğitim verilmiştir ama belge numarası, tarih ya da eğitimi veren kurum kayıtlı değildir.

Bu sorunların her biri denetimde işletmeyi zor durumda bırakabilir; daha önemlisi, eğitimini almamış bir çalışanın iş kazası riskini artırır. Düzenli bir takip, eğitimi bir yükümlülük listesinden çıkarıp planlanabilir bir iş hâline getirir.

Takibin bir faydası da bütçe planlamasıdır. Hangi eğitimin hangi ay kaç çalışan için yenileneceği önceden bilinirse eğitim kurumuyla toplu planlama yapılır, çalışanların vardiyası buna göre ayarlanır ve son dakika aramalarına gerek kalmaz.

Eğitim kataloğu: hangi eğitim, kim için, ne kadar süre?

Takibin ilk adımı, işyerinizde hangi eğitimlerin izleneceğini gösteren bir katalog hazırlamaktır. Katalogda her eğitim için üç soru yanıtlanır: Eğitim kimler için zorunlu? Ne kadar süre geçerli? Süresi bittiğinde yenilenmesi gerekiyor mu?

Bazı eğitimler tüm çalışanlar için zorunludur; iş sağlığı ve güvenliği temel eğitimi bunun en bilinen örneğidir. Bazı eğitimler ise yalnız belirli bölümlerde gerekir: forklift kullanan depo çalışanları, mutfakta çalışan personel ya da yüksekte çalışan bakım ekibi gibi. Katalogda bu ayrımı bölüm bazında yapmak, muhasebe çalışanına forklift eğitimi eksik uyarısı gelmesini önler.

Aşağıdaki tablo örnek bir katalog yapısını gösteriyor. Süreler yalnız örnektir; kendi işyeriniz için güncel mevzuatı ve eğitim kurumunuzun bilgisini esas alın.

EğitimKimler içinGeçerlilik (örnek)Kaynak
İSG temel eğitimiTüm çalışanlarTehlike sınıfına göre 1, 2 ya da 3 yılİSG Eğitimleri Yönetmeliği
İlk yardım sertifikasıGörevlendirilen ilk yardımcılar3 yılİlk Yardım Yönetmeliği
Forklift operatör belgesiDepoBelge koşullarına göreMesleki yeterlilik kuralları
Hijyen eğitimiGıda ile çalışanlarGüncel yönetmeliğe göreİlgili yönetmelik
Yangın söndürme tatbikatıAcil durum ekibiİşyeri planına göreAcil durum planı

İş sağlığı ve güvenliği temel eğitiminde tekrar sıklığı işyerinin tehlike sınıfına bağlıdır. Çalışanların İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitimlerinin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik, eğitimlerin az tehlikeli işyerlerinde en az üç yılda bir, tehlikeli işyerlerinde en az iki yılda bir, çok tehlikeli işyerlerinde en az yılda bir tekrarlanmasını öngörür. İşyerinizin tehlike sınıfını bilmiyorsanız iş güvenliği uzmanınıza ya da OSGB'nize sorabilirsiniz.

Kataloğu hazırlarken iş güvenliği uzmanınızın risk değerlendirmesi raporu iyi bir başlangıç noktasıdır. Raporda belirlenen riskler için önerilen eğitimler, hangi bölümde hangi eğitimin zorunlu tutulacağını da gösterir. Katalog bu raporla uyumlu olduğunda takip listesi ile işyerinin gerçek riskleri aynı dili konuşur.

Mevzuat zaman içinde değişebilir. Katalogdaki süreleri bir kez girip unutmak yerine yılda bir kez güncel metinle karşılaştırmak iyi bir alışkanlıktır. Mevzuat Bilgi Sistemi ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın duyuruları bu kontrol için doğru kaynaklardır.

Eksik ve süresi dolan eğitimleri yakalamak

Katalog hazır olduğunda her çalışanın her eğitim için durumu dört sınıftan birine girer: geçerli, süresi yaklaşıyor, süresi dolmuş ya da eksik. Bu durumları satırlarda çalışanların, sütunlarda eğitimlerin olduğu bir tabloda görmek en anlaşılır yoldur. Bu tabloya genellikle eğitim matrisi denir.

Matrisi doğru kurmak için birkaç kural yeterlidir:

  • Bir eğitimde birden çok kayıt varsa en son kayıt esas alınır.
  • Belgede bitiş tarihi yazıyorsa o tarih kullanılır; yazmıyorsa eğitim tarihine geçerlilik süresi eklenir.
  • Süresiz eğitimlerde kayıt varsa durum her zaman geçerlidir.
  • Zorunlu olmayan bir eğitimde kayıt yoksa eksik sayılmaz.
  • İşten ayrılan çalışanın kaydı silinmez, pasif yapılır; geçmiş kayıtlar denetim için saklanır.

Süresi yaklaşan eğitimler için bir eşik seçmek gerekir. Eğitim kurumundan randevu almak ve vardiyayı düzenlemek zaman aldığı için otuz gün çoğu işletme için makul bir başlangıçtır. Kalabalık ekiplerde ya da kontenjanı sınırlı eğitimlerde bu süre daha uzun tutulabilir.

Süresi yaklaşan eğitimleri gruplamak da iş yükünü hafifletir. Aynı ay içinde süresi dolacak beş çalışanın İSG eğitimini tek bir oturumda toplamak, beş ayrı randevudan hem daha ucuz hem de daha az zaman alıcıdır. Bunun için matrisi aylık olarak gözden geçirmek ve önümüzdeki iki ayda yenilenecek eğitimleri bir listede toplamak yeterlidir. Eğitim kurumu bu listeyi önceden görürse kontenjanı ve eğitmeni de buna göre ayarlar.

Bölüm değiştiren çalışanlar ayrı bir dikkat ister. Muhasebeden depoya geçen bir çalışan için forklift ya da istifleme eğitimi yeni bir yükümlülüktür; eski bölümünde gerekmeyen bir eğitim artık zorunlu hâle gelir. Takip listesinde çalışanın bölümünü güncellemek, yeni bölümün zorunlu eğitimlerini kendiliğinden eksik olarak gösterir.

Yeni işe başlayan çalışanlar en çok gözden kaçan gruptur. İşe giriş sırasında verilmesi gereken eğitimler, ilk haftanın yoğunluğunda ertelenebilir. Çalışan sisteme eklendiği anda zorunlu eğitimlerinin eksik görünmesi bu boşluğu kapatır. Personel maliyetlerini planlarken eğitim giderini de hesaba katmak isterseniz işveren maliyeti hesaplama yazımız yardımcı olur.

Kayıtları denetime hazır tutmak ve kişisel veriler

Bir eğitimin yapıldığını gösteren kayıt; eğitim tarihi, eğitimi veren kurum ya da kişi ve varsa belge numarasından oluşur. Bu bilgiler bir kez düzgün girilirse denetimde istenen tablo birkaç saniyede hazırlanır. Belgelerin asılları ya da taranmış kopyaları ise işletmenin kendi arşivinde, belge numarasıyla eşleştirilebilecek biçimde saklanmalıdır.

Eğitim kayıtları çalışanlar hakkında bilgi içerdiği için 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamındadır. Veri sorumlusu işverendir; çalışanlara hangi verilerin hangi amaçla işlendiği bildirilmelidir. Takip için ad, bölüm, unvan, eğitim tarihi ve belge numarası yeterlidir. T.C. kimlik numarası, sağlık bilgisi ya da adres gibi takip için gerekmeyen bilgileri bu listeye eklememek doğru olur. Kişisel verilerle ilgili güncel rehberlere Kişisel Verileri Koruma Kurumu'nun sitesinden ulaşabilirsiniz.

Eğitim kaydının kimin tarafından girildiği ve ne zaman güncellendiği de önemlidir. Takip işini tek bir kişiye vermek, kayıtların tutarlı kalmasını sağlar; o kişi izindeyken yerine bakacak birinin de belirlenmesi gerekir. Eğitim kurumundan gelen katılım listeleri, eğitimin bittiği hafta içinde sisteme işlenirse hem belge numaraları kaybolmaz hem de matris her zaman günceldir.

Denetime hazırlık için yılda birkaç kez yapılacak kısa bir gözden geçirme yeterlidir. Matristeki eksik ve süresi dolmuş hücreler kapatılır, işten ayrılanlar pasife alınır, kataloğa yeni eklenen işler için eğitimler tanımlanır. Benzer bir hatırlatma düzenini müşteri tarafında kurmak isteyenler kombi bakım sözleşmesi takibi yazımıza bakabilir.

Otopilot ile çalışan eğitim takibi

Otopilot'un Çalışan Eğitim ve Sertifika Takibi botu yukarıdaki düzeni tek ekranda kurar. Önce eğitim kataloğu hazırlanır: her eğitimin adı, ay olarak geçerlilik süresi (süresiz eğitimler için 0), zorunlu olup olmadığı ve hangi bölümleri kapsadığı. Ayarlar kartından işyerinin tehlike sınıfını seçip hazır şablonları eklediğinizde İSG temel eğitimi tehlike sınıfına göre 36, 24 ya da 12 ay, ilk yardım sertifikası 36 ay olarak kataloğa girer. Diğer eğitimleri siz eklersiniz; süreleri güncel mevzuattan doğrulamanız gerekir.

Çalışanlar ad, bölüm ve unvanla eklenir. Her çalışanın eğitim kaydına tarih, varsa belgede yazan bitiş tarihi, belge numarası ve eğitimi veren kurum girilir. Bot her eğitim için en son kaydı esas alır ve durumu hesaplar:

  • Geçerli: belge süresi dolmamış.
  • Yaklaşıyor: bitişe ayarlardaki gün sayısı ya da daha az kalmış (varsayılan 30 gün).
  • Süresi doldu: bitiş tarihi geçmiş.
  • Eksik: zorunlu eğitimin hiç kaydı yok.

Her sabah yeni ortaya çıkan durumlar panelde, kendi Telegram botunuzda ve e-postanızda listelenir; aynı durum bir kez bildirilir. Telegram kurulumunu Telegram bildirim rehberimiz anlatır. Özet kartı eksik, süresi dolan ve yaklaşan eğitim sayılarını gösterir; filtreyle yalnız işlem gereken çalışanları görebilirsiniz. Çalışan × eğitim matrisi CSV olarak iner ve her hücrede durumla birlikte bitiş tarihi yazar.

Bot çalışanlara mesaj göndermez, eğitim düzenlemez ve belge görseli saklamaz. Bir hesapta en çok 1000 çalışan ve 40 eğitim tutulabilir. Paket seçenekleri için fiyatlar sayfasına bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

İSG eğitiminin tekrar süresini bot mu belirliyor?

Hazır şablon, yönetmelikteki tekrar sıklığını seçtiğiniz tehlike sınıfına göre girer: az tehlikelide 36, tehlikelide 24, çok tehlikelide 12 ay. Mevzuat değişebileceği için süreyi güncel metinle karşılaştırmanız ve gerekirse katalogdan düzeltmeniz gerekir.

Belgede yazan bitiş tarihi katalogdaki süreden farklıysa ne olur?

Kayıtta bitiş tarihini elle girerseniz o tarih esas alınır; katalog süresi yalnız bitiş tarihi girilmemişse kullanılır.

Bölüme özel eğitimler nasıl tanımlanıyor?

Katalogda eğitime bölüm adlarını virgülle yazarsınız. Bölüm boşsa eğitim herkes için zorunludur; bölüm yazılıysa yalnız o bölümdeki çalışanlarda eksik sayılır.

İşten ayrılan çalışanın kayıtları ne oluyor?

Çalışanı pasif yaparsanız kayıtları saklanır ama bildirimlere ve özet sayılara girmez. Kaydı tamamen silmek isterseniz Sil düğmesini kullanabilirsiniz.

Çalışan verileri nasıl korunuyor?

Veriler yalnız sizin hesabınızda tutulur. 6698 sayılı KVKK kapsamında veri sorumlusu işverendir; listeye yalnız takip için gereken bilgileri girmeniz önerilir.

Kaynaklar

Bu sayfayı kim hazırladı?

Bu içeriği Otopilot kurucusu Ersin Dorlak, ürünü geliştiren ekiple birlikte hazırladı. Deneyimimizi kendi sitemizde ediniyoruz: otopilot.net'i de aynı panelden, 99 kurallı denetimle tarıyor ve çıkan bulguları düzeltiyoruz. Ölçmediğimiz bir rakamı ölçülmüş gibi yazmıyoruz.

Ekibimiz ve ilkelerimiz

Sitenizde aynı kontrolleri yapın

Ücretsiz site analiziyle sayfalarınızdaki teknik ve içerik sorunlarını görün. Düzeltmeleri panelde hazırlamak ve sitenize uygulamak için planları inceleyin.

İlgili yazılar

Tüm yazılar