Kira tahsilat takibi: geciken kiralar, kısmi ödemeler ve yıllık artış
Hazırlayan Ersin DorlakYayın: Son güncelleme:
8 dk okuma
Kısa özetKira tahsilat takibi nasıl yapılır: aylık dönemler, kısmi ve geciken ödemeler, TÜFE ortalamasıyla yıllık artış, kiracı ekstresi ve hatırlatma düzeni.
Kira tahsilat takibi, kiraya verilen her mülk için hangi ayın kirasının ödendiğini, hangisinin eksik kaldığını ve hangisinin geciktiğini düzenli olarak izlemektir. Tek bir daire kiraya veren biri için bu iş banka hesabına göz atmakla çözülebilir; ama birkaç daire, dükkân ya da aileye ait mülkler söz konusu olduğunda ödemeler karışır. Bir kiracı kirayı iki parça hâlinde öder, bir diğeri ayın sonuna sarkar, yıllık artış tarihi gelir ve gözden kaçar. Bu yazıda kira tahsilatını aylık dönemler üzerinden nasıl izleyeceğinizi, kısmi ve geciken ödemeleri nasıl ayıracağınızı, yıllık artışı hangi kurala göre hesaplayacağınızı ve Otopilot'un Kira Sözleşmesi ve Tahsilat Takibi botunun bu işi nasıl düzenlediğini anlatıyoruz.
Kira tahsilat takibi neden dönem dönem yapılmalı?
Kira ilişkisi aylık dönemlerden oluşur. Her dönemin bir vadesi, o döneme ait bir kira tutarı ve o döneme karşılık yapılan ödemeler vardır. Takibi toplam tutar üzerinden yapmak, yani "bu yıl şu kadar ödendi" demek, hangi ayın eksik kaldığını gizler. Oysa kiracıyla konuşurken ya da bir anlaşmazlıkta somut olan, hangi dönemin ne kadar eksik ödendiğidir.
Dönem bazlı takibin faydaları şunlardır:
- Kısmi ödeme görünür olur. Kiracı kiranın bir kısmını ödediyse kalan tutar o dönemin borcu olarak durur.
- Gecikme net ayrılır. Vadesi ve tanınan pay geçmiş dönemler, henüz vadesi gelmemiş dönemlerden ayrı görünür.
- Artış doğru döneme yansır. Yeni kira, yürürlük tarihinden sonraki dönemlerde geçerli olur; önceki dönemler eski tutarla kalır.
- Hesap ekstresi çıkarılabilir. Kiracıya dönem dönem kira, ödenen ve kalan tutarı gösteren bir döküm vermek kolaylaşır.
Ödemenin hangi döneme ait olduğunu kaydetmek bu düzenin temelidir. Kiracı ekim kirasını kasımda öderse ödeme ekim dönemine yazılır; böylece kasım dönemi ayrıca izlenir.
Takibe başlarken her sözleşme için birkaç temel bilgiyi eksiksiz kaydetmek gerekir. Mülkün kısa ve ayırt edici bir adı (ör. "Kadıköy 2+1" ya da "Merkez dükkân"), kiracının adı ve iletişim bilgisi, sözleşmenin başlangıç tarihi, aylık kira, ödeme günü ve alınan depozito bunların başında gelir. Başlangıç tarihi yalnız ilk dönemi değil, her yıl tekrar eden artış zamanını da belirlediği için doğru girilmelidir. Sözleşmenin yazılı bir örneğini ve depozitonun hangi tarihte, hangi yolla alındığını gösteren belgeyi de dosyada tutmak, kira ilişkisi sona erdiğinde iade hesabını kolaylaştırır.
Takibin bir diğer faydası, kiracıyla ilişkinin belgelenmesidir. Hangi gün hangi tutarın geldiği ve hangi döneme sayıldığı kayıtlı olduğunda, yıllar sonra bile geriye dönük bir soru sorulduğunda yanıt hazırdır. Banka dekontlarıyla birlikte tutulan dönem kaydı, olası bir anlaşmazlıkta ilk başvurulan belgedir.
Vade, gecikme payı ve kısmi ödeme
Kira sözleşmesinde genellikle kiranın her ayın belirli bir gününe kadar ödeneceği yazılır. Bu gün dönemin vadesidir. Vadeye birkaç gün kala kiracıya kibar bir hatırlatma yapmak, ödemenin unutulmasını önler.
Vade geçtikten sonra hemen "gecikti" demek yerine birkaç günlük bir pay tanımak pratikte daha sağlıklıdır. Banka havalesinin hafta sonuna denk gelmesi ya da maaşın birkaç gün geç yatması gibi durumlar bu payla karşılanır. Pay geçtiği hâlde kalan borç varsa dönem gecikmiş sayılır.
Aşağıdaki tablo ayın beşinde ödenen ve beş günlük gecikme payı tanınan bir kira için dönem durumlarını örnekliyor. Tablodaki tarih on iki aralıktır.
| Dönem | Vade | Kira | Ödenen | Kalan | Durum |
|---|---|---|---|---|---|
| Eylül | 5 Eylül | 20.000 TL | 20.000 TL | 0 TL | Ödendi |
| Ekim | 5 Ekim | 20.000 TL | 5.000 TL | 15.000 TL | Gecikti |
| Kasım | 5 Kasım | 20.000 TL | 0 TL | 20.000 TL | Gecikti |
| Aralık | 5 Aralık | 26.500 TL | 26.500 TL | 0 TL | Ödendi |
Kısmi ödeme alındığında kalan tutar aynı dönemde borç olarak izlenir. Kiracıyla yapılan ödeme planı varsa her taksit aynı döneme ayrı ayrı yazılır; dönem tamamlandığında durum kendiliğinden "Ödendi"ye döner.
Gecikme durumunda kiracıyla iletişimin dili önemlidir. İlk hatırlatma bilgilendirici olmalı, kiracının ödemeyi yapmış olabileceği ihtimalini de dikkate almalıdır. Benzer hatırlatma metinlerini ödeme hatırlatma mesajı yazımızda ele aldık.
Uzun süren gecikmelerde konuşmanın kayıt altına alınması da önemlidir. Kiracıyla yapılan ödeme planı, verilen ek süre ve kararlaştırılan tarihler yazılı olarak not edilirse sonraki adımlar daha sağlam bir zemine oturur. Hukuki süreç gerektiren durumlarda bu kayıtlar avukatınızın işini de kolaylaştırır; ancak ihtar ve tahliye gibi adımlar için mutlaka bir hukukçuya danışılmalıdır.
Yıllık kira artışı ve TÜFE ortalaması
Konut ve çatılı işyeri kiralarında yenilenen kira dönemleri için uygulanacak artış, Türk Borçlar Kanunu'nun 344. maddesiyle sınırlandırılmıştır. Bu maddeye göre tarafların anlaştığı artış oranı, bir önceki kira yılında tüketici fiyat endeksindeki on iki aylık ortalamalara göre değişim oranını geçmemek koşuluyla geçerlidir. Bu oran her ay Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından enflasyon bülteninde ilan edilir.
Pratikte hesap şöyle yapılır: sözleşmenin yıl dönümünden önceki ay için ilan edilen on iki aylık ortalama TÜFE değişimi bulunur. Sözleşmede daha düşük bir oran ya da sabit bir tutar kararlaştırılmışsa o uygulanır; kararlaştırılan oran ortalamadan yüksekse ortalama uygulanır. Yeni kira, eski kira ile bir artı oranın çarpımıdır.
Bu hesapla ilgili dikkat edilecek noktalar:
- Oran, kira başlangıç ayına göre değil, yenilenen kira yılının başladığı aya göre seçilir.
- Beş yılı aşan kira ilişkilerinde kira bedelinin yeniden belirlenmesi için farklı kurallar vardır; bu durum hakim kararı gerektirebilir.
- Geçmişte olduğu gibi geçici yasal düzenlemeler artış oranını ayrıca sınırlayabilir; artıştan önce güncel mevzuatı kontrol edin.
- Hesaplanan tutar bilgi amaçlıdır; tereddüt varsa bir hukukçuya danışmak en doğru yoldur.
Artış uygulandıktan sonra yeni kira yürürlük tarihinden itibaren dönemlere yansımalıdır. Önceki dönemlerin eski tutarla kalması, ekstrenin doğru olması için gereklidir.
Artış görüşmesini yıl dönümünden birkaç hafta önce başlatmak, iki taraf için de planlamayı kolaylaştırır. Kiracı yeni tutarı önceden bilirse bütçesini ayarlar; ev sahibi de artışın hangi orana göre hesaplandığını açıkça gösterebilir. Görüşmede ilan edilen oranı, bültenin tarihini ve hesaplamanın kendisini yazılı olarak paylaşmak, tutar üzerindeki olası tartışmaları azaltır. Kiracının artışı kabul ettiğini gösteren kısa bir yazışma da kayıtlarda saklanmalıdır.
Kiracı iletişimi, kişisel veriler ve hatırlatmalar
Kiracının adı, telefonu ve ödeme bilgileri kişisel veridir. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, bu verilerin hangi amaçla işlendiğinin kiracıya bildirilmesini ister. Kira ilişkisinin yürütülmesi için yapılan hatırlatma ile reklam ya da tanıtım içeren mesajlar aynı değildir.
Hatırlatmayı kimin, hangi kanaldan alacağını önceden konuşmak işleri kolaylaştırır. Kiracı WhatsApp üzerinden yazılmasını tercih ediyorsa bunu not edin; tercih etmiyorsa telefon ya da e-posta kullanın. İzin kaldırıldığında kayıt hemen güncellenmelidir.
Hatırlatma metni kısa olmalıdır: kiracının adı, mülk, dönem ve kalan tutar yeterlidir. Mesajın kimden geldiği ilk okumada anlaşılmalı, ödeme için kullanılacak hesap bilgisi değişmediyse yeniden yazılmamalıdır; böylece sahte hesap bildirimi gibi dolandırıcılık girişimleriyle karışma riski azalır. Ödemeyi yapmış olabileceği ihtimaline karşı "ödediyseniz bilgi verirseniz kaydı güncelleriz" gibi bir cümle eklemek, iletişimi gergin olmaktan çıkarır.
Kira geliri elde edenlerin vergi yükümlülükleri de takibin bir parçasıdır. Yıl içinde tahsil edilen kiraların dönem dönem kaydı, beyan zamanı geldiğinde toplam geliri bulmayı kolaylaştırır. Beyan ve ödeme kuralları için Gelir İdaresi Başkanlığı'nın güncel duyurularına bakmak gerekir.
Otopilot ile kira tahsilat takibi
Otopilot'un Kira Sözleşmesi ve Tahsilat Takibi botu, her sözleşme için mülk, kiracı, başlangıç ve isteğe bağlı bitiş tarihi, aylık kira, ödeme günü ve depozito bilgisini tutar. Başlangıçtan bugüne her ay için bir kira dönemi oluşur; her dönemin vadesi ve o tarihte geçerli kira tutarı kendiliğinden hesaplanır.
Ödeme kaydederken dönemi, tarihi ve tutarı girersiniz. Dönemler Ödendi, Kısmi, Bekliyor ve Gecikti olarak görünür; vadesi geçmiş borç ve gecikmeye düşen tutar sözleşme kartında ve listenin üstünde toplanır. Gecikme payını ayarlardan siz belirlersiniz.
Yıllık artış formuna TÜİK'in ilan ettiği on iki aylık ortalama TÜFE değişimini ve isterseniz sözleşmedeki oranı yazarsınız. Bot iki orandan küçük olanı uygular, eski ve yeni kirayı önizlemede gösterir; onayladığınızda yeni kira yürürlük tarihinden sonraki dönemlere yansır. Oran kodda tutulmaz ve otomatik çekilmez; değeri siz girersiniz.
Her sabah üç durum kontrol edilir ve yeni olanlar bildirilir:
- Vadesi bugün olan ve ödenmemiş dönemler.
- Gecikme payı geçmiş, borcu kalan dönemler.
- Yıl dönümü yaklaşan ve artışı henüz girilmemiş sözleşmeler.
Bildirimler panelde görünür, ayrıca kendi Telegram botunuza ve e-postanıza gönderilir; her olay yalnız bir kez bildirilir. Telegram kurulumu için Telegram bildirim rehberimize bakabilirsiniz. Kiracı bazında hesap ekstresi CSV olarak iner; dönem, vade, kira, ödenen, kalan ve ödeme satırları tek dosyada yer alır.
Bot kiracıya kendisi mesaj göndermez. İletişim izni işaretli kiracılar için gecikmiş dönemde hazır metinli WhatsApp bağlantısı verir; mesajı kontrol edip kendiniz gönderirsiniz. Bir hesapta en çok beş yüz kira sözleşmesi tutulabilir.
Depozito da takibin bir parçasıdır. Kira ilişkisi bittiğinde depozitodan düşülecek bir borç varsa, dönem kayıtları hangi ayların eksik kaldığını açıkça gösterir. Kiracı taşınırken son ayların durumunu ekstreyle birlikte konuşmak, iade tutarı üzerinde hızlıca uzlaşmayı sağlar. Benzer bir mantıkla, müşteri takibi yapan emlak ofislerinin kullandığı yöntemleri emlak müşteri takibi yazımızda anlattık.
Botun paket ve süre seçenekleri için fiyatlar sayfasına bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Kısmi ödeme nasıl kaydedilir?
Ödeme kaydederken ilgili dönemi seçip ödenen tutarı yazın. Kalan tutar o dönemin borcu olarak görünür; ikinci ödeme aynı döneme yazıldığında dönem tamamlanır.
Artış oranını bot mu belirliyor?
Hayır. TÜİK'in ilan ettiği on iki aylık ortalama TÜFE değişimini siz girersiniz. Sözleşmede daha düşük bir oran varsa onu da yazarsınız; bot ikisinden küçük olanı uygular.
Geçmiş aylardaki kiralar artıştan etkilenir mi?
Hayır. Yeni kira yalnız yürürlük tarihinden sonraki dönemlere uygulanır; önceki dönemler eski tutarla kalır.
Kiracıya otomatik mesaj gidiyor mu?
Hayır. Bildirimler yalnız size gelir. İzinli kiracılar için hazır WhatsApp bağlantısı oluşturulur; mesajı siz gönderirsiniz.
Sözleşme bittiğinde ne yapmalıyım?
Sözleşmeyi düzenleyip bitiş tarihini girin ya da durumu "Sona erdi" yapın. Bitişten sonraki aylar için dönem oluşmaz ve sabah bildirimleri durur.
Birden fazla mülkü aynı kiracıya verdiysem ne yapmalıyım?
Her mülk için ayrı bir sözleşme kaydı açın. Böylece her mülkün kirası, vadesi ve artış tarihi ayrı izlenir; ekstreler de mülk bazında çıkar.
Kaynaklar
Bu sayfayı kim hazırladı?
Bu içeriği Otopilot kurucusu Ersin Dorlak, ürünü geliştiren ekiple birlikte hazırladı. Deneyimimizi kendi sitemizde ediniyoruz: otopilot.net'i de aynı panelden, 99 kurallı denetimle tarıyor ve çıkan bulguları düzeltiyoruz. Ölçmediğimiz bir rakamı ölçülmüş gibi yazmıyoruz.
Ekibimiz ve ilkelerimizSitenizde aynı kontrolleri yapın
Ücretsiz site analiziyle sayfalarınızdaki teknik ve içerik sorunlarını görün. Düzeltmeleri panelde hazırlamak ve sitenize uygulamak için planları inceleyin.