Marka koruma botu: Markanıza benzeyen sahte alan adlarını erken görün

Bir müşteriniz "kampanyanız gerçek mi?" diye yazdığında genellikle iş işten geçmiştir. Sahte bir giriş sayfası ya da sahte bir kampanya sitesi çoktan yayına girmiş, SMS veya e-postayla dağıtılmıştır. Otopilot'un marka koruma botu bu sürenin başına odaklanır: markanıza benzeyen bir alan adı kaydedildiğinde ya da o ada SSL sertifikası alındığında bunu fark eder ve size haber verir.

Bu rehberde botun hangi kaynaklara baktığını, panelde nasıl kurulduğunu, bir bulgu geldiğinde ne yapmanız gerektiğini ve botun neyi yapmadığını açıkça anlatıyoruz. Ürünün kendi sayfası Marka Koruma Botu adresindedir; fiyat ve süre seçenekleri orada yazar.

Marka koruma botu nedir ve neye bakar?

Marka koruma botu, Otopilot panelinde çalışan zamanlanmış bir izleme işidir. Sizin sunucunuza bir şey kurmanız gerekmez. Markanızın alan adını (örneğin markam.com) eklediğinizde bot iki ayrı kaynağı düzenli olarak kontrol eder.

Birinci kaynak: sertifika kayıtları. Bir alan adına SSL sertifikası verildiğinde bu kayıt herkese açık Certificate Transparency günlüklerine yazılır. Bot bu günlükleri crt.sh arama hizmeti üzerinden okur ve adında markanız geçen yeni sertifikaları bulur. Bu kaynak önemlidir, çünkü sahte siteler çoğu zaman yayına girmeden hemen önce sertifika alır. Sertifika kaydı, bir sitenin yakında açılacağının erken işaretidir.

İkinci kaynak: DNS. Bot, markanızın olası taklit biçimlerini kendisi üretir ve her birini DNS'te sorgular. Kayıtlı çıkanları listeler. Üretilen biçimler şu türlere ayrılır:

• Yazım hatası: Bir harfin eksik, fazla, yer değiştirmiş ya da klavyede yanındaki harfle yazılmış hâli.
• Harf benzeri: Göze aynı görünen karakterlerle yazılmış hâl. Örneğin o yerine 0, m yerine rn.
• Farklı uzantı: Aynı adın .net, .com.tr, .shop gibi başka uzantılarda kayıtlı hâli.
• Marka + ek kelime: Markanıza "giris", "destek", "kampanya" gibi kelimeler eklenmiş biçim.
• Benzer yazım: Markanıza bir iki harf farkla benzeyen bir ad.
• Alt alan adında marka: Başka bir alan adının alt adında markanızın geçmesi. Örneğin markam.com.baska-site.net. Adres çubuğunda ilk bakışta sizin sitenizmiş gibi görünebilir.

Her bulgu için iki ek bilgi gösterilir: alan adının bir sunucuya yönlenip yönlenmediği ve e-posta kaydı (MX) olup olmadığı. Bu iki bilgi riski sıralamanın en pratik yoludur. Sunucuya yönlenen, yeni sertifikası olan ve MX kaydı bulunan bir ad, yalnızca kayıtlı duran bir addan çok daha fazla dikkat ister.

Tespit tamamen kurallı çalışır. Yapay zekâ kullanılmaz, yapay zekâ anahtarı gerekmez. Sertifika kayıtları için de ayrıca bir anahtar ya da ücret gerekmez.

Kimler için ve hangi riskleri azaltır?

Taklit alan adları en çok müşterisiyle e-posta, SMS ya da reklam üzerinden iletişim kuran işletmeleri hedef alır. Saldırgan, markanıza çok benzeyen bir adres kaydeder, aynı görünümde bir sayfa hazırlar ve müşterilerinize gönderir. Müşteri çoğu zaman adresin tek harfinin farklı olduğunu fark etmez.

Bu bot özellikle şu işletmelere uygundur:

• Müşterileri sahte kampanya veya sahte giriş sayfası tuzağına düşebilecek e-ticaret siteleri.
• Kargo, bilet, finans gibi oltalamada sık taklit edilen sektörlerdeki işletmeler.
• Birden çok markayı yöneten ajanslar.
• Marka tescili olan ve taklit alan adlarını erken görmek isteyen şirketler.

Risk yalnız sahte web sayfası değildir. Benzer alan adında e-posta kaydı varsa, müşterilerinize sizin adınıza e-posta gönderilebilir. Bot bu durumda ayrıca uyarır ve kendi alan adınızda SPF, DKIM ve DMARC kayıtlarının tam olup olmadığını kontrol etmenizi önerir. Bu kayıtlar sizin alan adınızı taklit etmeyi zorlaştırır, ama benzer bir alan adından gönderilen postayı engellemez. Bu yüzden müşterilerinize resmî adreslerinizi duyurmak da işin bir parçasıdır.

Marka koruma botu kurulumu: panelde adım adım

Bot bir lisansla açılır. Lisansınız etkin olduğunda panelde şu yolu izleyin:

1. Sol menüde Modüller altındaki Lisanslarım sayfasını açın.
2. Marka Koruma Botu lisans kartında Panelde aç düğmesine basın. Marka Koruma ekranı açılır.
3. Marka alan adı kutusuna markanızın alan adını yazın (örneğin markam.com).
4. Markanızın alan adından farklı yazılan bir adı varsa Ek marka kelimeleri kutusuna yazın. En çok 3 kelime girilir; virgülle ayrılır ve Türkçe karakter kullanılmaz (örneğin markam, markamshop).
5. Size ait diğer alan adlarını Size ait diğer alan adları kutusuna yazın (örneğin markam.net, markam.com.tr). Bunlar ve alt alan adları bulgu sayılmaz. En çok 20 adres girilir.
6. Ekle düğmesine basın. İlk tarama en geç 30 dakika içinde yapılır. Hemen görmek isterseniz Şimdi tara düğmesini kullanın; tarama birkaç dakika sürebilir.
7. Bulgulardaki Ne yapmalıyım? düğmesiyle her alan adı için önerilen adımları ve ilgili bildirim sayfalarını açın.
8. İncelediğiniz bulguları İncelendi ile, size ait ya da zararsız olanları Yok say ile işaretleyin. Yok sayılanları Yok sayılanları da göster seçeneğiyle yeniden görebilirsiniz.

Bildirim için ekranda iki kart vardır. E-posta bildirimini açarsanız yeni benzer alan adı çıktığında hesabınızın e-posta adresine yazılır. Telegram bildirimi için Telegram'da @BotFather ile kendi botunuzu oluşturur, anahtarını Telegram botunuz kartına girersiniz. Botu bir gruba ekleyip sohbet kimliğini bildirim kartına yazdıktan sonra deneme mesajı göndererek bağlantıyı doğrularsınız. Sohbet kimliği grup için eksi işaretiyle başlar.

Bildirim yalnız ilk kez görülen alan adları için gönderilir. Aynı bulgu için her taramada tekrar mesaj gelmez. Ekranın üstünde son taramada kaç olası biçimin denendiği, kaçının kayıtlı çıktığı ve sertifika kayıtlarında kaç benzer ad bulunduğu da özet olarak yazar.

Sınırlar, tarama sıklığı ve kapsam

Botun sayıları koddaki ayarlardan gelir. Aşağıdaki tablo bir lisansla neler yapılabildiğini özetler.

Kısa marka adları için bir ayrıntı daha vardır. Marka adı 4 harften kısaysa sertifika kayıtlarında arama yapılmaz, çünkü çok fazla ilgisiz sonuç çıkar. Bu durumda yalnız DNS taraması çalışır.

crt.sh herkese açık bir hizmettir ve zaman zaman yavaşlar. Bir taramada yanıt vermezse ekranda bunu belirten bir uyarı çıkar, yalnız DNS sonuçları güncellenir ve bir sonraki taramada yeniden denenir. Lisans süresi biterse taramalar durur; markalarınız ve bulgularınız silinmez.

Bir bulgu geldiğinde ne yapmalı? Dürüst sınırlar ve diğer özelliklerle kullanım

Listede bir alan adının görünmesi, o adın kötü niyetli olduğu anlamına gelmez. Aynı adı taşıyan başka bir işletme, bir hayran sitesi ya da yıllar önce kaydedilmiş park edilmiş bir alan adı olabilir. Karar vermeden önce siteye ve kayıt bilgisine bakın.

Ne yapmalıyım? penceresi her bulgu için şu yolları gösterir:

• Alan adının kayıt firmasını (registrar) ve kötüye kullanım (abuse) iletişim adresini bulmak için kayıt bilgisine bakmak.
• IP adresinden sitenin barındığı sunucu firmasını bulmak ve sahte site yayındaysa ekran görüntüsü ve adresle birlikte bildirmek.
• Bu ada verilen sertifikaları incelemek.
• Sayfa sizi taklit eden bir oltalama sayfasıysa Google Safe Browsing'e bildirmek; onaylanırsa tarayıcılar uyarı gösterir.
• Netcraft'a bildirmek.
• Türkiye'deki kullanıcıları hedefleyen oltalama için USOM'a bildirim yapmak.
• Tescilli markanız taklit ediliyorsa alan adı uyuşmazlığı (UDRP veya .tr için TRABİS uyuşmazlık çözüm yolu) ya da hukuki süreç için bir avukata danışmak.

Bulguları hangi sırayla incelemeli?

Her bulguya aynı zamanı ayırmak gerekmez. Pratik bir sıralama şöyledir. Önce sunucuya yönlenen ve sertifikası yeni olan adlara bakın; bunlar yayında olan ya da yayına hazırlanan sitelerdir. Ardından MX kaydı bulunan adları inceleyin, çünkü bu adlardan müşterilerinize e-posta gönderilebilir. Harf benzeri ve marka + ek kelime türündeki bulgular, oltalamada en sık kullanılan biçimler olduğu için listenin üst sıralarında tutulmalıdır.

Yalnız kayıtlı duran, hiçbir sunucuya yönlenmeyen ve sertifikası olmayan adlar ise çoğu zaman beklemede kalan alan adlarıdır. Bunları İncelendi olarak işaretleyip sonraki taramalarda durumlarının değişip değişmediğini izlemek yeterlidir. Bir ad ileride sunucuya yönlenir ya da sertifika alırsa bunu yeniden incelemek için iyi bir işarettir.

İncelemeyi ekip içinde paylaşıyorsanız kimin neye baktığını not etmek için görev panosu kullanılabilir. Böylece aynı bulgu iki kez incelenmez.

Bot bunların hiçbirini sizin adınıza yapmaz. Otopilot şikâyet göndermez; bildirimleri marka sahibi olarak kendi hesabınızdan siz yaparsınız. Bu bilinçli bir tercihtir: bir alan adını şikâyet etmek hukuki sonuçları olabilecek bir karardır ve markanın sahibine aittir.

Botun teknik sınırları da açıktır. Sitenin içeriğini açmaz, sayfanın sahte olup olmadığını kontrol etmez; yalnız alan adına, DNS kaydına ve sertifika bilgisine bakar. Sertifika almamış ve DNS'te botun üretmediği bir biçimde kayıtlı alan adları görünmez. Türkçe karakterli (IDN) alan adları taranmaz. Kısa ya da yaygın kelimelerden oluşan markalarda benzer adlar çok olur; bu durumda sunucuya yönlenmeyen ve sertifikası olmayan bulguları Yok say ile gizleyip asıl riske odaklanın.

Marka koruma botu kendi sitenizin sağlığını izlemez. Sitenizin açık kalıp kalmadığı, SSL sertifikanızın ve alan adınızın süresi için uptime izleme özelliğine ve uptime, SSL ve alan adı izleme rehberine bakın. Alan adınıza erişim engeli ya da Google indeksinden düşme belirtisi için ayrı bir bot vardır; Erişim Engeli ve Index Takip Botu yazısı onu anlatır. Sitenizdeki KVKK, çerez ve künye metinlerini kontrol etmek isterseniz site uyum kontrolü rehberi yol gösterir. Üç araç birlikte kullanıldığında hem kendi sitenizi hem de sizi taklit eden adresleri aynı panelden takip edersiniz.

Sık sorulan sorular

Sahte siteyi sizin adınıza kapattırıyor musunuz?

Hayır. Bot yalnız tespit eder ve nereye, nasıl bildireceğinizi gösterir. Bildirimi marka sahibi olarak siz yaparsınız. Gerekirse avukatınızla UDRP veya TRABİS uyuşmazlık sürecini başlatırsınız.

Ne sıklıkla tarama yapılıyor?

Her marka 12 saatte bir otomatik taranır. Aynı markayı 30 dakikada bir elle de tarayabilirsiniz. Yalnız ilk kez görülen alan adları için bildirim gönderilir.

crt.sh nedir, ek ücret gerektirir mi?

crt.sh, SSL sertifikası kayıtlarını (Certificate Transparency) herkese açık sunan bir arama hizmetidir. Bot bu hizmeti kendi tarafında kullanır; sizden ek anahtar ya da ücret istenmez.

Kaç marka izleyebilirim?

Bir lisansla en çok 5 marka alan adı izlenir. Her marka için en çok 3 ek kelime ve size ait en çok 20 alan adı tanımlanabilir.

Kendi alan adlarım bulgu olarak çıkıyor, ne yapmalıyım?

Bu adları Size ait diğer alan adları listesine ekleyin ya da bulguyu Yok say ile işaretleyin. Listedeki adlar ve alt alan adları bir daha bulgu olarak gösterilmez.

Telegram mesajı gelmiyor, neyi kontrol etmeliyim?

Bot anahtarının doğru olduğunu, botun gruba eklendiğini ve sohbet kimliğinin eksi işaretiyle birlikte yazıldığını kontrol edin. Ardından deneme mesajıyla bağlantıyı doğrulayın.

Kaynaklar

• MDN: Certificate Transparency
• MDN: DNS nedir?
• MDN: Alan adı (Domain name)
• Google Safe Browsing: geliştirici belgeleri
• Search Console Yardım: Güvenlik sorunları raporu