Raf etiketi değişimi: fiyatı değişen ürünleri bulma ve etiketleri toplu basma
Hazırlayan Ersin DorlakYayın: Son güncelleme:
9 dk okuma
Kısa özetRaf etiketi değişimi için kasa listesini öncekiyle karşılaştırın; artan, düşen ve yeni ürünleri bulun, birim fiyatlı A4 etiketleri reyona göre basın.
Raf etiketi değişimi, kasa programında fiyatı değişen ürünlerin raftaki etiketlerinin de aynı fiyatla yenilenmesidir. Market, şarküteri, kırtasiye ve eczane gibi çok ürün satan işletmelerde fiyatlar sık değişir; ama kasada değişen fiyatın raftaki etikete yansıması çoğu zaman gecikir. Müşteri rafta bir fiyat görüp kasada başka bir fiyatla karşılaştığında hem güven sarsılır hem de işletme mevzuat açısından risk altına girer. Sorunun kaynağı genellikle fiyatı değişen ürünlerin listesinin elde olmamasıdır: hangi ürünlerin değiştiğini bulmak için yüzlerce satırı tek tek karşılaştırmak gerekir. Bu yazıda kasa listesinden değişen ürünlerin nasıl bulunacağını, etikette hangi bilgilerin yer alması gerektiğini, birim fiyatın nasıl hesaplandığını, etiket değişimini reyon reyon nasıl planlayacağınızı ve Otopilot'un Raf Fiyat Etiketi Değişim Listesi botunun bu işi nasıl kolaylaştırdığını anlatıyoruz.
Raf etiketi değişimi neden aksar?
Fiyat değişikliği genellikle kasa ya da POS programında yapılır. Tedarikçiden yeni fiyat listesi gelir, ürünlerin satış fiyatı programda güncellenir ve kasa hemen yeni fiyatla satmaya başlar. Raftaki etiket ise elle değiştirilmesi gereken fiziksel bir kâğıttır. Kasadaki değişiklikle raf arasındaki bu kopukluk birkaç nedenle oluşur:
- Değişen ürünler listelenmez. Programda fiyat güncellenir ama hangi ürünlerin değiştiğini gösteren ayrı bir liste çıkmaz.
- Toplu güncellemeler gözden kaçar. Bir tedarikçinin tüm ürünlerine yapılan zam, yüzlerce etiketi aynı anda etkiler.
- Yeni ürünlerin etiketi unutulur. Rafa yeni giren ürün kasaya tanımlanır ama etiketi basılmaz.
- Kaldırılan ürünlerin etiketi rafta kalır. Satıştan çekilen ürünün etiketi boş rafta durmaya devam eder.
- Etiket basmak zaman alır. Tek tek etiket hazırlamak, özellikle küçük işletmelerde ertelenen bir iştir.
Bu sorunların ortak çözümü, her fiyat güncellemesinden sonra bir önceki listeyle karşılaştırma yapıp yalnız değişen ürünlerin etiketlerini basmaktır.
Etiket ile kasa fiyatının uyumsuz olması yalnız mevzuat sorunu değildir, müşteri deneyimi sorunudur da. Kasada beklediğinden yüksek bir fiyatla karşılaşan müşteri ürünü bırakabilir, tartışma çıkabilir ve kasadaki sıra uzar. Düşen fiyatın rafta gösterilmemesi ise indirimin satışa etkisini boşa çıkarır.
Küçük işletmelerde etiket işi genellikle kasadaki ya da depodaki çalışanın gün içinde boş kaldığı anlara bırakılır. Bu düzen az sayıda değişiklikte işler; ama bir tedarikçinin tüm ürün grubuna zam yaptığı günlerde onlarca etiket birikir ve bir kısmı sonraki güne kalır. Etiket değişimini belirli bir kişinin sorumluluğuna vermek ve fiyat güncellemesinin hemen ardından yapılacak bir iş olarak tanımlamak, birikmeyi önler.
Elektronik raf etiketleri bu sorunu kasa sistemiyle doğrudan bağlantı kurarak çözer; ancak kurulumu ve bakımı her işletme için uygun olmayabilir. Kâğıt etiket kullanan işletmeler için de düzenli bir karşılaştırma ve toplu baskı adımı, aynı sonuca büyük ölçüde yaklaşmayı sağlar.
Fiyat etiketinde hangi bilgiler yer almalı?
Türkiye'de perakende satışta fiyat etiketlerine ilişkin kurallar Ticaret Bakanlığı'nın Fiyat Etiketi Yönetmeliği ile düzenlenir. Yönetmelik, satışa sunulan malların etiketlerinde bulunması gereken bilgileri ve etiket fiyatı ile kasa fiyatı arasındaki uyumu ele alır. Yönetmelik zaman içinde değişiklik görebildiği için uygulamada hangi bilgilerin zorunlu olduğunu ve ayrıntıları güncel yönetmelik metninden ve Bakanlık duyurularından kontrol etmeniz gerekir.
Uygulamada perakende raf etiketlerinde genellikle şu bilgiler yer alır:
- Ürünün adı ve gerekiyorsa ambalaj miktarı.
- Satış fiyatı (vergiler dahil).
- Birim fiyat, yani kilogram, litre ya da adet başına fiyat.
- Üretim yeri.
- Etiketin düzenlendiği tarih.
Birim fiyat, farklı ambalaj boyutlarındaki ürünleri karşılaştırmayı kolaylaştırır. 500 gramlık bir paket ile 1 kilogramlık bir paketin hangisinin daha ekonomik olduğunu müşteri birim fiyata bakarak anlar.
Etiket tarihinin de pratik bir işlevi vardır. Rafta iki farklı fiyatlı etiket bulunursa hangisinin güncel olduğu tarihten anlaşılır. Personel etiket kontrolü yaparken tarihi eski olan etiketleri hızla ayırt edebilir.
Etiketin okunaklı olması da önemlidir. Satış fiyatının etiketteki en belirgin bilgi olması, ürün adının kısaltmalarla anlaşılmaz hâle gelmemesi ve etiketin ait olduğu ürünün hemen altında ya da yanında durması, müşterinin doğru fiyatı görmesini sağlar.
Birim fiyat ve raf etiketi değişimi hesabı
Birim fiyat, satış fiyatının ambalaj miktarına bölünüp ölçü birimine çevrilmesiyle bulunur. Gram cinsinden ambalajlar kilograma, mililitre cinsinden ambalajlar litreye çevrilir. Adetle satılan ürünlerde ise satış fiyatı adet sayısına bölünür.
Aşağıdaki tablo örnek ürünlerle birim fiyat hesabını ve önceki listeyle karşılaştırmayı gösteriyor. Ürünler ve fiyatlar yalnız örnektir.
| Ürün (örnek) | Ambalaj | Önceki fiyat | Yeni fiyat | Birim fiyat | Durum |
|---|---|---|---|---|---|
| Makarna | 500 g | 42,50 TL | 45,90 TL | 91,80 TL/kg | Fiyatı artan |
| Ayçiçek yağı | 1 lt | 129,90 TL | 124,90 TL | 124,90 TL/lt | Fiyatı düşen |
| Maden suyu | 1,5 lt | 32,50 TL | 32,50 TL | 21,67 TL/lt | Değişmedi |
| Yumurta | 10 adet | yok | 79,90 TL | 7,99 TL/adet | Yeni eklenen |
| Hazır çorba | 70 g | 24,90 TL | yok | - | Listeden çıkan |
Makarna örneğinde 45,90 TL'lik satış fiyatı 0,5 kilograma bölünür ve kilogram fiyatı 91,80 TL bulunur. Maden suyunda 32,50 TL 1,5 litreye bölünür ve litre fiyatı yaklaşık 21,67 TL olur. Fiyatı değişmeyen maden suyunun etiketi yeniden basılmaz; diğer dört ürün için etiket işlemi gerekir. Listeden çıkan çorbanın etiketi raftan kaldırılır.
Birim fiyat hesabında en sık yapılan hata ambalaj miktarının yanlış girilmesidir. Kasa programındaki ürün adında "500 GR" yazıp ambalaj miktarı alanının boş bırakılması ya da 1 litrenin 1000 olarak girilmesi, birim fiyatı yanlış çıkarır. Etiket basmadan önce birim fiyatı alışılmadık görünen ürünleri kontrol etmek bu hataları yakalar.
Çoklu paketlerde birim seçimi de dikkat ister. Altılı bir su paketinde birim fiyat litre üzerinden mi, şişe adedi üzerinden mi gösterilecek? Müşterinin farklı paket boyutlarını karşılaştırabilmesi için aynı ürün grubunda aynı birimi kullanmak en anlaşılır yoldur. Sıvı ürünlerde litre, kuru gıdada kilogram, yumurta ve peçete gibi sayılarak satılan ürünlerde adet yaygın bir tercihtir; güncel yönetmeliğin bu konuda bir kural içerip içermediğini kontrol etmek gerekir.
Kampanya ve indirim dönemlerinde etiket işi daha da yoğunlaşır. İndirimli fiyatın ve kampanya bitiminde eski fiyata dönüşün etikete zamanında yansıması gerekir. Kampanya başlangıcında ve bitişinde ürün listesini ayrı ayrı yükleyip karşılaştırmak, hangi etiketlerin değişmesi gerektiğini iki günde de net olarak gösterir. İndirimli satışlarda etikette nasıl bir gösterim yapılacağına ilişkin kurallar için de Ticaret Bakanlığı'nın güncel düzenlemelerine bakmak gerekir.
Etiket değişimini reyon reyon planlama
Değişen ürünlerin listesi elde olduğunda etiket değişimini düzenli yapmanın yolu, listeyi reyona göre sıralamaktır. Personel bir reyonun etiketlerini alıp o reyondaki tüm değişiklikleri tek seferde yapar; mağazanın bir ucundan diğerine defalarca gidip gelmez.
Pratik bir etiket değişim düzeni şöyle kurulabilir:
- Kasa programında fiyat güncellemesi yapıldıktan sonra ürün listesini dışa aktarın.
- Listeyi önceki yüklemeyle karşılaştırın ve değişen ürünleri reyona göre sıralayın.
- Yalnız değişen ürünlerin etiketlerini basın; yeni eklenen ürünleri de unutmayın.
- Etiketleri reyon reyon dağıtın ve eski etiketleri raftan kaldırın.
- Listeden çıkan ürünlerin etiketlerini toplayın.
- Değişimin tamamlandığını listeye işaretleyin.
Etiket değişimini kasa fiyatının güncellendiği gün yapmak en doğrusudur. Fiyat artışlarında etiketin kasadan önce değişmemesi, fiyat düşüşlerinde ise etiketin gecikmemesi önemlidir. Büyük toplu güncellemelerde değişikliği mağazanın sakin olduğu saatlere, örneğin açılıştan önceye planlamak işi kolaylaştırır.
Toplu fiyat değişikliklerini kasa programına aktarmak için Excel ile toplu fiyat güncelleme rehberimize, ürün fiyatlarını ve stokları izlemek için stok takibi ve fiyat izleme yazımıza bakabilirsiniz.
Etiket değişiminin ardından kısa bir kontrol turu yapmak iyi bir alışkanlıktır. Rastgele seçilen birkaç ürünün raf fiyatını kasada okutarak karşılaştırmak, gözden kaçan etiketleri ortaya çıkarır. Bu kontrol yalnız fiyat değişikliği günlerinde değil, haftada bir düzenli olarak da yapılabilir.
Reyon bilgisinin kasa programında doğru tutulması da planlamanın temelidir. Ürünlerin reyon alanı boşsa ya da mağaza yerleşimi değiştiği hâlde güncellenmemişse, reyona göre sıralı liste personeli yanlış rafa yönlendirir. Mağaza düzeninde bir değişiklik yaptığınızda ürünlerin reyon bilgisini de güncellemek, sonraki etiket değişimlerini hızlandırır. Reyon adlarını kısa ve herkesin bildiği biçimde yazmak, örneğin "Kahvaltılık", "Temizlik", "İçecek" gibi, listeyi okuyan kişinin işini kolaylaştırır. Büyük mağazalarda reyonu koridor numarasıyla birlikte yazmak da işe yarar.
Otopilot ile raf etiketi değişimi
Otopilot'un Raf Fiyat Etiketi Değişim Listesi botu, kasa ya da POS programınızdan aldığınız ürün listesini önceki yüklemeyle karşılaştırır ve değişen ürünlerin etiketlerini basılmaya hazır hâle getirir.
Ürün listesini Excel ya da CSV olarak yüklersiniz. Listede barkod, ürün adı, satış fiyatı, birim, ambalaj miktarı (ör. 500 g, 1 lt), üretim yeri ve reyon sütunları bulunur; sütunlar başlıklardan kendiliğinden bulunur. Son yüklediğiniz liste hesabınızda saklanır ve bir sonraki yükleme bu listeyle karşılaştırılır.
Karşılaştırma sonucunda fiyatı artan, fiyatı düşen, yeni eklenen ve listeden çıkan ürünler ayrı ayrı gösterilir. Birim fiyat (kg, lt ya da adet başına) kendiliğinden hesaplanır. Reyona göre sıralı değişim listesini CSV olarak indirebilirsiniz.
Basılacak etiketler A4 PDF olarak hazırlanır: sayfada 24 etiket, 3 sütun ve 8 satır. Her etikette ürün adı, satış fiyatı, birim fiyat, üretim yeri, EAN-13 barkod çizimi ve etiket tarihi bulunur. Yalnız değişen ürünlerin ya da tüm ürünlerin etiketlerini basabilirsiniz. Son 30 yüklemenin özeti de görülebilir; böylece hangi gün kaç ürünün değiştiğini geriye dönük izleyebilirsiniz.
Bu özet, fiyat değişikliklerinin hangi dönemlerde yoğunlaştığını da gösterir. Değişikliklerin belirli günlerde toplandığını görürseniz etiket işini o günlere planlayabilir, personeli önceden hazırlayabilirsiniz.
Bot kişisel veri işlemez; ürün listesi yalnız ürün bilgilerinden oluşur. Etiket bilgilerinin güncel Fiyat Etiketi Yönetmeliği'ne uygunluğunu kontrol etmek işletmenin sorumluluğundadır. Paket seçenekleri için fiyatlar sayfasına bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Hangi kasa programlarından liste yükleyebilirim?
Ürün listesini Excel ya da CSV olarak dışa aktarabilen her kasa veya POS programından yükleyebilirsiniz. Sütunlar başlıklardan bulunduğu için belirli bir dosya şablonuna uymanız gerekmez.
İlk yüklemede karşılaştırma nasıl yapılır?
İlk yüklemede karşılaştırılacak önceki bir liste olmadığı için tüm ürünler yeni olarak görünür. Bu yüklemede tüm etiketleri basıp raflarınızı güncel hâle getirebilirsiniz; sonraki yüklemelerden itibaren yalnız değişenler listelenir.
Etiketlere hangi kâğıt uygun?
Etiketler A4 sayfasına 3 sütun ve 8 satır, toplam 24 etiket olacak şekilde yerleştirilir. Bu düzene uyan hazır A4 etiket kâğıdı kullanabilir ya da düz kâğıda basıp kesebilirsiniz. Baskıdan önce bir deneme sayfası basmanızı öneririz. Yazıcı ayarlarında sayfayı sığdırma ya da ölçekleme seçeneğinin kapalı olması, etiketlerin kâğıttaki kesim çizgileriyle hizalanması için önemlidir; ölçekleme açık kalırsa etiketler kayabilir.
Tüm etiketleri yeniden basmak mümkün mü?
Evet. Yalnız değişen ürünlerin etiketlerini basabileceğiniz gibi listedeki tüm ürünlerin etiketlerini de basabilirsiniz. Mağaza düzeni değiştiğinde ya da etiketler yıprandığında tüm etiketleri yenilemek için bu seçenek kullanılabilir.
Barkodu bot mu üretiyor?
Bot, listenizdeki EAN-13 barkod numarasını etikete çizer. Yeni bir barkod numarası üretmez; numara kasa programınızdaki ürün kaydından gelir.
Fiyat Etiketi Yönetmeliği'ne uygunluğu bot kontrol ediyor mu?
Hayır. Bot etikete ürün adı, satış fiyatı, birim fiyat, üretim yeri, barkod ve tarih yazar. Yönetmeliğin güncel hâlinde başka bilgi istenip istenmediğini kontrol etmek işletmenin sorumluluğundadır.
Kaynaklar
Bu sayfayı kim hazırladı?
Bu içeriği Otopilot kurucusu Ersin Dorlak, ürünü geliştiren ekiple birlikte hazırladı. Deneyimimizi kendi sitemizde ediniyoruz: otopilot.net'i de aynı panelden, 99 kurallı denetimle tarıyor ve çıkan bulguları düzeltiyoruz. Ölçmediğimiz bir rakamı ölçülmüş gibi yazmıyoruz.
Ekibimiz ve ilkelerimizSitenizde aynı kontrolleri yapın
Ücretsiz site analiziyle sayfalarınızdaki teknik ve içerik sorunlarını görün. Düzeltmeleri panelde hazırlamak ve sitenize uygulamak için planları inceleyin.