SPF, DKIM ve DMARC kontrolü: e-postalarınız neden spama düşüyor?
Hazırlayan Ersin DorlakYayın: Son güncelleme:
9 dk okuma
Kısa özetDMARC kontrolü, SPF 10 sorgu sınırı, DKIM anahtar uzunluğu ve Gmail toplu gönderici kuralları. Eksik DNS kayıtlarını bulup doğru kaydı yazın.
DMARC kontrolü, alan adınız adına gönderilen e-postaların gerçekten sizden geldiğini alıcı sunuculara kanıtlayan üç DNS kaydının birlikte doğru çalışıp çalışmadığını anlamanın en hızlı yoludur. SPF hangi sunucuların sizin adınıza posta gönderebileceğini, DKIM iletinin yolda değiştirilmediğini, DMARC ise bu iki denetimden biri başarısız olduğunda alıcının ne yapması gerektiğini söyler. Kayıtlardan biri eksik ya da hatalı olduğunda sipariş onayları, fatura bildirimleri ve şifre sıfırlama e-postaları spam klasörüne düşebilir ya da hiç teslim edilmeyebilir. Bu yazıda üç kaydın nasıl okunacağını, en sık yapılan hataları, Gmail'in gönderici kurallarını ve Otopilot'un E-posta Teslim Edilebilirlik Denetçisi botunun bu kontrolü nasıl yaptığını anlatıyoruz.
Sorun çoğu zaman sessizce başlar. Müşteri "e-postanız gelmedi" dediğinde bakılır, ama o sırada haftalardır iletilerin bir bölümü kaybolmuş olabilir. Gönderen tarafta hata mesajı görünmediği için kimse fark etmez; ileti sunucudan çıkmıştır, ama alıcının gelen kutusuna ulaşmamıştır.
E-posta kimlik doğrulaması neden önemli?
E-posta protokolü ilk tasarlandığında gönderenin kimliğini doğrulayan bir mekanizma içermiyordu. Herhangi bir sunucu, "Kimden" alanına istediği adresi yazarak ileti gönderebiliyordu. Oltalama saldırıları ve sahte faturalar bu boşluktan yararlanır. SPF, DKIM ve DMARC bu açığı kapatmak için sonradan eklenen katmanlardır ve bugün büyük posta sağlayıcıları gelen her iletiyi bu kayıtlara bakarak değerlendirir.
Kayıtlar yalnız güvenlik için değil, teslim edilebilirlik için de belirleyicidir. Alıcı sunucu, kimliği doğrulanamayan bir iletiye daha düşük güven puanı verir. Aynı alan adından gelen iletiler sürekli doğrulamadan geçemiyorsa alan adının itibarı zamanla düşer ve doğru yapılandırılmış iletiler bile etkilenir.
Küçük işletmeler için tipik tablo şudur: alan adı bir firmadan alınmış, e-posta başka bir sağlayıcıda, bülten üçüncü bir hizmetten, e-ticaret sitesinin sipariş bildirimleri ise dördüncü bir sunucudan gönderiliyor. Her gönderen ayrı bir DNS ayarı gerektirir ve biri unutulduğunda o kaynaktan çıkan iletiler doğrulamadan geçemez.
SPF kaydı nasıl okunur?
SPF (Sender Policy Framework), alan adınızın DNS'ine eklenen ve v=spf1 ile başlayan bir TXT kaydıdır. Kayıt, sizin adınıza posta gönderme yetkisi olan IP adreslerini ve hizmetleri listeler. Örnek bir kayıt şöyle görünür: v=spf1 include:_spf.google.com include:servis.example.com -all
Kaydın sonundaki ifade, listede olmayan bir sunucudan gelen iletiye ne yapılacağını belirtir:
| İfade | Anlamı | Değerlendirme |
|---|---|---|
| -all | Listede olmayan gönderen reddedilsin (hard fail) | En sıkı ayar, tüm gönderenler eksiksiz listelendiyse önerilir |
| ~all | Listede olmayan gönderen şüpheli sayılsın (soft fail) | Geçiş döneminde yaygın, DMARC ile birlikte yeterli koruma sağlar |
| ?all | Listede olmayan gönderen için hüküm yok (neutral) | Koruma sağlamaz, kayıt varmış gibi görünür |
| +all | Herkes sizin adınıza gönderebilir | Tehlikeli, kaydı anlamsız hâle getirir |
SPF'de en sık görülen iki hata vardır. Birincisi aynı alan adında birden fazla v=spf1 kaydı bulunmasıdır. Yeni bir hizmet eklenirken eski kaydın yanına ikinci bir kayıt yazılır; standart bu durumda sonucu hata (permerror) olarak tanımlar ve SPF hiç çalışmaz. Doğrusu, tüm gönderenleri tek kayıtta birleştirmektir.
İkinci hata 10 DNS sorgu sınırının aşılmasıdır. RFC 7208, SPF değerlendirmesi sırasında include, a, mx, ptr, exists ve redirect gibi DNS sorgusu gerektiren mekanizmaların toplamını 10 ile sınırlar. Buradaki ince nokta, include ile eklenen her hizmetin kendi kaydındaki include'ların da sayılmasıdır. Kendi kaydınızda dört include görürsünüz, ama zincirin tamamı on ikiye ulaşabilir. Aynı standart, sonuç döndürmeyen (void) sorguları da 2 ile sınırlar; artık var olmayan bir hizmetin include'u bu sınırı doldurabilir.
DKIM kaydı ve seçiciler
DKIM (DomainKeys Identified Mail), gönderen sunucunun her iletiyi özel bir anahtarla imzalaması, alıcının da bu imzayı DNS'te yayımlanan açık anahtarla doğrulaması esasına dayanır. Açık anahtar, seçici adı verilen bir önekle yayımlanır: seçici._domainkey.alanadiniz.com biçiminde. Her gönderim hizmeti kendi seçicisini kullanır; Google Workspace için google, Microsoft 365 için selector1 ve selector2 yaygın örneklerdir.
DKIM'i dışarıdan denetlemenin zorluğu, seçici adının DNS'te listelenmemesidir. Hangi seçicinin kullanıldığını bilmeden kaydı bulmak tahmine dayanır. Bu yüzden bir denetimde hem bilinen seçicilerin hem de sizin gönderim hizmetinizin seçicisinin denenmesi gerekir. Seçiciyi, gönderdiğiniz bir iletinin başlıklarındaki DKIM-Signature satırında s= değeri olarak görebilirsiniz.
Kayıt bulunduğunda iki şeye bakılır. Birincisi anahtar uzunluğudur: 1024 bit altındaki anahtarlar bugün zayıf kabul edilir, 2048 bit önerilir. İkincisi p= değeridir. p= alanı boş bırakılmış bir kayıt, anahtarın iptal edildiği anlamına gelir; o seçiciyle imzalanan iletiler doğrulamadan geçemez. Hizmet değiştirirken eski seçicinin bu şekilde kalması sık rastlanan bir durumdur.
DMARC kontrolü: politika, rapor ve hizalama
DMARC (Domain-based Message Authentication, Reporting and Conformance), _dmarc.alanadiniz.com adresinde yayımlanan bir TXT kaydıdır. SPF ve DKIM'in sonuçlarını, iletinin "Kimden" alanındaki alan adıyla ilişkilendirir. Buna hizalama denir: SPF ya da DKIM geçse bile doğrulanan alan adı görünen gönderen adresiyle uyuşmuyorsa DMARC açısından ileti geçmez.
Bir DMARC kaydında bakılması gereken etiketler şunlardır:
- p: Politika. none yalnız izler, quarantine şüpheli iletileri spam klasörüne yönlendirir, reject reddeder.
- rua: Toplu raporların gönderileceği adres. Raporlar, adınıza kimlerin posta gönderdiğini gösterir.
- pct: Politikanın iletilerin ne kadarına uygulanacağı. Kademeli geçişte kullanılır.
- sp: Alt alan adları için ayrı politika.
- adkim ve aspf: DKIM ve SPF hizalamasının sıkı (s) ya da gevşek (r) yapılacağı.
DMARC'a geçişin güvenli yolu kademelidir. Önce p=none ve bir rua adresiyle başlanır; raporlar birkaç hafta izlenip tüm meşru gönderenlerin SPF ve DKIM'den geçtiği görüldükten sonra quarantine'e, ardından reject'e geçilir. Raporsuz bir p=none kaydı ise yalnız görünüşte vardır; ne korur ne de bilgi verir.
Gmail ve büyük sağlayıcıların gönderici kuralları
Google, Gmail adreslerine gönderilen iletiler için gönderici kurallarını yayımlıyor. Bu kurallara göre Gmail'e ileti gönderen herkesin en azından SPF ya da DKIM yapılandırmış olması gerekir. Günde 5.000 ve üzeri ileti gönderen toplu göndericilerden ise SPF, DKIM ve DMARC'ın üçü birden beklenir; DMARC politikası none olabilir, ama kayıt bulunmalı ve "Kimden" alanı SPF ya da DKIM ile hizalanmalıdır.
Bu sayıya ulaşmayan işletmeler de üç kaydı birlikte yapılandırmaktan kazançlıdır. Kurallar zamanla sıkılaşır, diğer sağlayıcılar benzer beklentiler getirir ve sahte e-postalara karşı korumanın tek yolu DMARC'ı zamanla reject seviyesine taşımaktır.
Taşıma katmanında iki ek kayıt da öne çıkıyor. MTA-STS, alan adınıza gelen postanın şifreli bağlantı üzerinden teslim edilmesini zorunlu kılan bir politikadır. TLS-RPT ise şifreli teslimde yaşanan sorunların size raporlanmasını sağlar. İkisi de zorunlu değildir, ama gelen postanın güvenliği için önerilir.
Kayıtları düzeltirken izlenecek sıra
Üç kaydı aynı gün değiştirmek, bir sorun çıktığında nedenini bulmayı zorlaştırır. Daha güvenli bir sıra şöyledir:
- Alan adınız adına posta gönderen tüm hizmetlerin listesini çıkarın: kurumsal e-posta, bülten, e-ticaret sitesi, fatura programı, destek sistemi ve form bildirimleri.
- SPF kaydını bu listeye göre tek kayıtta birleştirin, kullanılmayan include'ları silin ve sorgu sayısını sınırın altına indirin.
- Her hizmetin panelinden DKIM'i etkinleştirin, verilen seçici kaydını DNS'e ekleyin ve mümkünse 2048 bit anahtar seçin.
- p=none ve rua içeren bir DMARC kaydı yayımlayın, raporlarda bilmediğiniz bir gönderen olup olmadığına bakın.
- Raporlar temiz göründüğünde politikayı kademeli olarak sıkılaştırın.
DNS değişikliklerinin yayılması kaydın TTL değerine bağlı olarak birkaç dakikadan birkaç saate kadar sürebilir. Değişiklikten hemen sonra yapılan kontrol eski kaydı gösteriyorsa bir süre bekleyip tekrar deneyin.
Alt alan adlarını da unutmayın. Bülten hizmetleri çoğu zaman haber.alanadiniz.com gibi bir alt alan adından gönderim yapar. DMARC kaydındaki sp etiketi bu alt alan adlarının politikasını belirler; etiket yoksa ana politika geçerli olur.
Otopilot ile DMARC kontrolü ve izleme
Otopilot'un E-posta Teslim Edilebilirlik Denetçisi botu bu kayıtları tek ekranda denetler. Alan adını yazmanız yeterlidir. Bot önce MX kaydına bakar, sonra SPF kaydının tek olup olmadığını, sonundaki all ifadesini ve include zinciri dahil toplam DNS sorgu sayısını hesaplar; void sorgu sınırını da ayrıca sayar.
DKIM için yazdığınız seçiciler ile yaygın seçiciler (google, selector1, selector2, default, k1, k2, dkim, mail, s1, s2, zoho) denenir. Bulunan her anahtarın tahmini uzunluğu gösterilir; 1024 bit altı zayıf olarak işaretlenir, boş p= değeri iptal edilmiş anahtar olarak bildirilir. DMARC tarafında _dmarc kaydı, politika, rua, pct, sp ile adkim ve aspf hizalama ayarları okunur. MTA-STS ve TLS-RPT kayıtlarının varlığı da kontrol edilir.
Eksik ya da hatalı bir kayıt bulunduğunda bot, DNS panelinize yapıştırabileceğiniz önerilen kayıt metnini verir; örneğin DMARC kaydı yoksa v=DMARC1; p=none; rua=mailto:dmarc@alanadiniz.com gibi bir başlangıç kaydı önerir. Bot DNS'inizi değiştirmez, yalnız öneri verir; kaydı siz eklersiniz.
En çok 20 alan adını izlemeye alabilirsiniz. İzlenen alan adları günde bir kez yeniden kontrol edilir; bir kayıt değişirse ya da sonuç kötüleşirse panelde, Telegram'da ve e-postayla bildirim alırsınız. Telegram bildirimlerinin genel kurulumu için Telegram bildirim rehberimize, alan adı ve sertifika süresini birlikte izlemek için SSL sertifikası bitiş tarihi takibi yazımıza bakabilirsiniz. Paketler için fiyatlar sayfasını inceleyebilirsiniz.
Denetimi tek seferlik yapmak yetmez. Yeni bir bülten hizmeti eklemek, e-posta sağlayıcısı değiştirmek ya da DNS'i başka bir firmaya taşımak kayıtları sessizce bozabilir. Günlük kontrol, bu değişiklikleri müşteri şikâyetinden önce fark etmenizi sağlar.
Sık sorulan sorular
SPF, DKIM ve DMARC'ın üçü de gerekli mi?
Gmail'e ileti gönderen herkes için en az SPF ya da DKIM gerekir; günde 5.000 ve üzeri gönderenler için üçü de beklenir. Sahte e-postalara karşı gerçek koruma ise ancak üçü birlikte çalıştığında sağlanır.
İki SPF kaydım var, ne yapmalıyım?
İki kaydı tek bir v=spf1 kaydında birleştirin. Tüm include ve ip4 ifadelerini aynı kayda alın, sonuna tek bir all ifadesi koyun ve eski kaydı silin.
10 DNS sorgu sınırını aştım, nasıl düşürürüm?
Artık kullanmadığınız hizmetlerin include'larını kaldırın. Sabit IP kullanan gönderenler için include yerine ip4 ya da ip6 yazmak sorgu gerektirmez. Bazı hizmetler daha az sorgu tüketen özel include adresleri sunar.
DMARC'a hemen reject ile mi başlamalıyım?
Hayır. Önce p=none ve rua ile başlayın, raporları izleyin. Tüm meşru gönderenlerin doğrulamadan geçtiğini gördükten sonra kademeli olarak quarantine ve reject'e geçin.
Bot DNS kayıtlarımı kendisi düzeltiyor mu?
Hayır. Bot yalnız denetler ve önerilen kayıt metnini verir. Kaydı alan adınızın DNS panelinden siz eklersiniz.
DKIM kaydım bulunamadı, gerçekten yok mu?
Olmayabilir, ya da hizmetiniz bilinmeyen bir seçici kullanıyor olabilir. Gönderdiğiniz bir iletinin başlığındaki DKIM-Signature satırından s= değerini bulup seçici alanına yazın ve kontrolü tekrarlayın.
DMARC raporları neden önemli?
rua adresine gelen toplu raporlar, alan adınız adına hangi IP adreslerinden ileti gönderildiğini ve bu iletilerin SPF ile DKIM'den geçip geçmediğini gösterir. Unuttuğunuz bir gönderim hizmetini ya da adınızı kullanan sahte bir göndericiyi bu raporlardan fark edersiniz. Politikayı sıkılaştırmadan önce raporlara bakmak, meşru iletilerin yanlışlıkla reddedilmesini önler.
Kaynaklar
Bu sayfayı kim hazırladı?
Bu içeriği Otopilot kurucusu Ersin Dorlak, ürünü geliştiren ekiple birlikte hazırladı. Deneyimimizi kendi sitemizde ediniyoruz: otopilot.net'i de aynı panelden, 99 kurallı denetimle tarıyor ve çıkan bulguları düzeltiyoruz. Ölçmediğimiz bir rakamı ölçülmüş gibi yazmıyoruz.
Ekibimiz ve ilkelerimizSitenizde aynı kontrolleri yapın
Ücretsiz site analiziyle sayfalarınızdaki teknik ve içerik sorunlarını görün. Düzeltmeleri panelde hazırlamak ve sitenize uygulamak için planları inceleyin.