Teklif takibi: gönderdiğiniz fiyat teklifleri neden yanıtsız kalır, nasıl izlenir?
Hazırlayan Ersin DorlakYayın: Son güncelleme:
8 dk okuma
Kısa özetTeklif takibi nasıl yapılır: takip günleri, görüşme kaydı, geçerlilik süresi, kayıp nedenleri ve kazanma oranını düzenli izlemenin yolları.
Teklif takibi, müşteriye gönderdiğiniz fiyat tekliflerinin sonrasını planlı biçimde yürütmektir: hangi gün yeniden aranacağını, kiminle ne konuşulduğunu, teklifin geçerliliğinin ne zaman bittiğini ve sonunda kazanılıp kazanılmadığını kayıt altında tutmak. Birçok işletme teklifi hazırlamak için saatler harcar, gönderdikten sonra ise müşterinin dönmesini bekler. Müşteri dönmeyince teklif unutulur; aradan haftalar geçince aramak garip gelir ve iş sessizce kaybedilir. Bu yazıda teklif gönderildikten sonra neler yapılması gerektiğini, takip günlerinin nasıl planlandığını, görüşmelerin nasıl kaydedileceğini, kayıp nedenlerinden ne öğrenilebileceğini ve Otopilot'un Teklif Takip Hatırlatıcı botunun bu işi nasıl düzene soktuğunu anlatıyoruz.
Teklif takibi neden çoğu zaman aksar?
Teklif gönderildikten sonra topun müşteride olduğu düşünülür. Müşteri ise teklifi aldıktan sonra genellikle başka işlere döner; birkaç firmadan teklif toplamıştır, bütçe onayı bekler ya da karar vericiye ulaşamamıştır. Bu arada teklifi gönderen taraf "rahatsız etmeyelim" diye beklerse iki taraf da sessiz kalır.
Takibin aksamasının birkaç tipik nedeni vardır:
- Hatırlatma yok. Hangi teklifin ne zaman aranacağı bir yere yazılmaz, akılda tutulmaya çalışılır.
- Kayıt yok. Önceki görüşmede ne konuşulduğu bilinmez; her aramada aynı sorular sorulur.
- Sorumlu belirsiz. Teklifi kim hazırladıysa onun takip edeceği varsayılır, o kişi yoğunsa takip yapılmaz.
- Sonuç girilmez. Kaybedilen teklifler açık kalır, liste şişer ve gerçek durum görünmez.
Düzenli bir takip bu dört sorunu da çözer. Her teklifin bir sonraki takip günü vardır, her görüşme kısa bir notla kaydedilir ve her teklif bir sonuçla kapanır.
Takibin aksadığını gösteren basit bir işaret vardır: açık teklif listesi sürekli büyüyorsa ve listede aylar önce gönderilmiş teklifler duruyorsa, sonuç kaydı yapılmıyor demektir. Bu durumda listede gerçekten konuşulacak işler kalabalığın içinde kaybolur.
Takip günleri nasıl planlanır?
Teklif gönderildiği gün takip planı da belirlenmelidir. En pratik yöntem, takip günlerini gönderim tarihinden itibaren gün sayısı olarak yazmaktır. Örneğin üç, yedi ve on dördüncü günler. Üçüncü gün teklifin ulaştığı ve okunduğu teyit edilir, sorusu olup olmadığı sorulur. Yedinci gün karar sürecinin nerede olduğu öğrenilir. On dördüncü gün ise son bir temasla durum netleştirilir.
Takip günleri işin doğasına göre değişir. Küçük tutarlı ve hızlı karar verilen işlerde birkaç günlük aralık yeterlidir. Kurumsal satın alma sürecinden geçen büyük tekliflerde ise adımlar daha seyrek ve daha uzun bir döneme yayılır.
| İş türü | Örnek takip günleri | Not |
|---|---|---|
| Küçük hizmet işi (tadilat, bakım) | 2, 5, 10 | Müşteri kısa sürede karar verir |
| Ajans ve yazılım projesi | 3, 7, 14 | Kapsam soruları genellikle ilk haftada gelir |
| Kurumsal satın alma | 7, 14, 30 | Bütçe ve onay süreci uzundur |
| Toptan ya da tekrarlı sipariş | 3, 10, 20 | Fiyat karşılaştırması yapılır |
Takip zamanı geldiğinde müşteriyle görüşülemeyebilir. Bu durumda da bir kayıt girilmelidir: "aranmadı, ulaşılamadı" bile bir bilgidir. Görüşme planlanandan geç yapıldıysa bir sonraki takip, o görüşmeden itibaren makul bir aralıkla planlanmalıdır; aksi hâlde aynı gün içinde iki takip üst üste gelir.
Her takipte ne söyleneceğini önceden düşünmek, aramanın "teklifimizi aldınız mı" sorusundan ibaret kalmasını önler. İlk takipte teklifin doğru kişiye ulaştığı ve anlaşılmayan bir kalem olup olmadığı sorulur. Bu temas çoğu zaman kapsamla ilgili küçük bir düzeltme ihtiyacını ortaya çıkarır; düzeltmeyi erken yapmak müşterinin teklifi rakiplerle karşılaştırırken doğru bilgiye bakmasını sağlar. İkinci takipte karar sürecinin kimlerden geçtiği ve hangi tarihte netleşeceği öğrenilir. Üçüncü takipte ise açık kalan soru varsa yanıtlanır, yoksa müşterinin kararını ne zaman bildireceği netleştirilir.
Takip görüşmesinden sonra kısa bir not yazmak, bir sonraki temasın kalitesini belirler. "Bütçe onayı ay sonunda", "teknik ekip ödeme aşamalarını sordu" ya da "kurulum tarihini öne çekmek istiyorlar" gibi bir cümle, haftalar sonra yapılan aramada konuşmanın kaldığı yerden devam etmesini sağlar. Not, aynı müşteriyle ekipten başka birinin görüşmesi gerektiğinde de işe yarar.
Takipte kullanılan kanal da bilinçli seçilmelidir. İlk takipte kısa bir e-posta ya da mesaj yeterli olabilir; ikinci takipte telefon, müşterinin sorularını doğrudan duymayı sağlar. Kurumsal müşterilerde yüz yüze ya da çevrim içi bir toplantı önermek, teklifin karar vericiye doğru anlatılmasına yardım eder.
Geçerlilik süresi ve teklifin kapanışı
Bir teklifte geçerlilik süresi yazmak hem sizi hem müşteriyi korur. Fiyatlar, kurlar ve malzeme maliyetleri değişebilir; geçerlilik süresi bu belirsizliğin sınırını çizer. Takip açısından ise geçerlilik süresi doğal bir son tarih yaratır. Süre dolmadan birkaç gün önce müşteriye hatırlatma yapmak, kararı hızlandırır.
Geçerlilik süresi dolan teklif kendiliğinden ölmüş sayılmaz. Müşteri hâlâ ilgileniyorsa güncel fiyatla yeni bir teklif hazırlanır. Ama eski teklifin listede açık durması, satış ekibinin hangi fiyatın geçerli olduğunu karıştırmasına yol açar. Bu yüzden süresi dolan teklifler ayrıca işaretlenmeli ve kısa sürede ya yenilenmeli ya da kapatılmalıdır.
Geçerlilik süresinin uzunluğu da bilinçli seçilmelidir. Çok kısa bir süre müşteriyi aceleye getirir ve karar sürecinin doğal akışına uymaz; çok uzun bir süre ise maliyetlerin değiştiği bir dönemde sizi eski fiyata bağlar. Döviz kuruna ya da hammadde fiyatına bağlı işlerde kısa süreler, hizmet ağırlıklı işlerde daha uzun süreler tercih edilir. Hangi süreyi seçerseniz seçin, teklif belgesinde açıkça yazmak ve takip görüşmesinde müşteriye hatırlatmak gerekir. Süre dolmak üzereyken yapılan hatırlatma baskı unsuru gibi değil, müşteriye fiyatı koruma fırsatı olarak sunulduğunda daha olumlu karşılanır.
Her teklif sonunda üç sonuçtan biriyle kapanır: kazanıldı, kaybedildi ya da iptal edildi. İptal, müşterinin ihtiyacının ortadan kalktığı ya da projenin ertelendiği durumlar içindir. Kaybedilen tekliflerde nedeni seçmek, zamanla en değerli bilgiyi üretir.
Kazanılan tekliflerde de kapanış tarihini doğru girmek önemlidir. Bu tarih, teklifin gönderilmesinden siparişe kadar geçen süreyi gösterir ve ileride benzer işlerde takip günlerini nasıl ayarlayacağınıza dair en somut bilgiyi verir.
Teklif metninin kendisini hazırlarken kapsamı ve ödeme koşullarını açık yazmak da takibi kolaylaştırır. Bu konuyu freelancer teklif hazırlama yazımızda ayrıntılı anlattık.
Kayıp nedenlerinden ve özetten ne öğrenilir?
Kaybedilen her teklif bir veri noktasıdır. Neden kaybedildiği düzenli kaydedilirse birkaç ay sonra tablo netleşir. Kayıp nedenleri genellikle beş başlıkta toplanır:
- Fiyat: müşteri bütçesini aştı ya da daha uygun bir teklif aldı.
- Zamanlama: müşteri işi erteledi, teslim tarihi uymadı.
- Başka firma seçildi: müşteri bir rakiple ilerledi.
- Yanıt gelmedi: takiplere rağmen müşteriden dönüş olmadı.
- Diğer: yukarıdakilere uymayan özel durumlar.
Fiyat nedeniyle kaybedilen tekliflerin çok olması, fiyatın kendisinden çok değerin yeterince anlatılmadığını da gösterebilir. Yanıt gelmeyen tekliflerin çok olması ise genellikle takibin geç başladığına ya da teklifin karar vericiye ulaşmadığına işaret eder. Zamanlama nedeniyle kaybedilen teklifler, birkaç ay sonra yeniden aranmak üzere not edilebilir.
Kayıp nedenini müşteriye sormaktan çekinmemek gerekir. Kısa ve nazik bir soru, çoğu zaman beklenmedik bir yanıt getirir: teslim süresinin uzun bulunması, ödeme planının uymaması ya da teklifin karar vericiye hiç ulaşmaması gibi. Bu yanıtlar bir sonraki teklifin nasıl hazırlanacağını doğrudan etkiler.
Özet bilgiler de aynı şekilde yol gösterir. Son üç ayda kaç teklif gönderildi, kaçı kazanıldı, kazanılan tutar ne kadar ve bir teklifin sonuçlanması ortalama kaç gün sürdü? Bu soruların yanıtı satış planlamasının temelidir. Ortalama kapanış süresi uzuyorsa takip günlerini de buna göre ayarlamak gerekir.
Teklif takibinde müşterinin adı, telefonu ve e-postası tutulur; bunlar 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında kişisel veridir. Yalnız takip için gereken bilgiyi tutmak ve müşteriyi bilgilendirmek gerekir. Takip mesajı teklife ilişkin bir bilgilendirme olarak kalmalıdır; kampanya ya da tanıtım içeren mesajlar için 6563 sayılı Kanun kapsamında önceden onay alınması gerekir. Gelen talepleri en baştan düzenli toplamak isterseniz lead toplama ve CRM aktarımı yazımız yardımcı olur.
Otopilot ile teklif takibi
Otopilot'un Teklif Takip Hatırlatıcı botu yukarıdaki düzeni tek ekranda toplar. Her teklif için teklif numarası, müşteri, ilgili kişi, telefon ve e-posta, tutar ve para birimi, gönderim tarihi ve isteğe bağlı geçerlilik tarihi girilir. Takip günleri ayarlardan gelir (varsayılan 3, 7 ve 14. gün); teklif özelinde farklı günler de yazabilirsiniz.
İlk takip günü gönderim tarihine göre kendiliğinden planlanır. Takip günü gelen teklifler listede Takip zamanı rozetiyle öne çıkar. Görüşmeyi yaptığınızda kanalı (telefon, e-posta, WhatsApp, yüz yüze), sonucu ve kısa bir notu kaydedersiniz; bot sıradaki takip gününe geçer. Görüşme planlanandan geç yapıldıysa sonraki takip son görüşmeden itibaren iki adım arasındaki fark kadar sonraya atılır. Adımlar bittiğinde teklif listede ayrıca gösterilir ki sonuç girmeyi unutmayın.
Her sabah takip günü gelen ve geçerliliği birkaç gün içinde bitecek açık teklifler panelde, kendi Telegram botunuzda ve e-postanızda listelenir. Bir teklif günde en çok bir kez listeye girer. Takip zamanı gelen teklif için ayarlardaki şablondan hazır bir takip mesajı oluşur; ilgili kişinin iletişim izni işaretliyse mesaj WhatsApp bağlantısı olarak da açılır. Bot müşteriye kendisi mesaj göndermez; mesajı siz kontrol eder ve gönderirsiniz.
Teklif kazanıldı, kaybedildi ya da iptal olarak kapatılır; kaybedilenlerde neden seçilir. Özet kartı son 90 günde gönderilen teklif sayısını, kazanılan ve kapanan teklifleri, kazanılan tutarı ve ortalama kapanış süresini gösterir; kayıp nedenleri sayılarıyla altında listelenir. Tüm teklifler CSV olarak indirilebilir. Bir hesapta en çok 3000 teklif tutulabilir; paket seçenekleri için fiyatlar sayfasına bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Takip günleri neye göre sayılıyor?
Gönderim tarihinden itibaren takvim günüyle sayılır. Görüşmeyi planlanandan geç kaydederseniz bir sonraki takip son görüşmeden itibaren planlanır.
Bot müşteriye kendiliğinden mesaj gönderiyor mu?
Hayır. Bot yalnız size hatırlatma gönderir. İletişim izni işaretli kişi için hazır metinli WhatsApp bağlantısı oluşturur; mesajı siz gönderirsiniz.
Geçerlilik süresi dolan teklif ne oluyor?
Listede Geçerlilik doldu olarak işaretlenir. Müşteri hâlâ ilgileniyorsa güncel fiyatla yeni teklif girip eskisini kapatmanız önerilir.
Kazanma oranı nasıl gösteriliyor?
Son 90 günde gönderilip kazanılan teklif sayısı, aynı dönemde kazanılan ve kaybedilen tekliflerin toplamıyla yan yana gösterilir. Açık ve iptal edilen teklifler bu sayıya girmez.
Farklı para birimindeki teklifler toplanıyor mu?
Toplanmıyor; kazanılan tutar her para birimi için ayrı gösterilir ve kur çevrimi yapılmaz.
Kaynaklar
Bu sayfayı kim hazırladı?
Bu içeriği Otopilot kurucusu Ersin Dorlak, ürünü geliştiren ekiple birlikte hazırladı. Deneyimimizi kendi sitemizde ediniyoruz: otopilot.net'i de aynı panelden, 99 kurallı denetimle tarıyor ve çıkan bulguları düzeltiyoruz. Ölçmediğimiz bir rakamı ölçülmüş gibi yazmıyoruz.
Ekibimiz ve ilkelerimizSitenizde aynı kontrolleri yapın
Ücretsiz site analiziyle sayfalarınızdaki teknik ve içerik sorunlarını görün. Düzeltmeleri panelde hazırlamak ve sitenize uygulamak için planları inceleyin.