Ücretsiz GEO analizi: Siteniz yapay zekâ motorlarına hazır mı? 5 kontrollük hazırlık testi

Ücretsiz GEO analizi, sitenizin yapay zekâ motorları tarafından okunmaya teknik olarak hazır olup olmadığını birkaç dakikada gösteren bir kontroldür. Otopilot'un GEO hazırlık testi bu işi giriş yapmadan yapar: adresinizi yazarsınız, test robots.txt kurallarınızı, llms.txt dosyanızı, yapısal verinizi, ana içeriğin sunucudan gelip gelmediğini ve site haritanızı okur, sonunda bir puan ve yapılacaklar listesi verir.

Bu yazıda testin hangi kontrolleri yaptığını, neden bu beş alanı seçtiğimizi, sonucu nasıl okumanız gerektiğini ve testin neyi bilerek yapmadığını anlatıyoruz. Test ücretli motor sorgusu yapmaz; yani markanızın ChatGPT ya da Gemini yanıtlarında anılıp anılmadığını ölçmez. O ölçümün nasıl yapıldığını yapay zeka görünürlük platformu yazısında anlattık.

Ücretsiz GEO analizi neyi kontrol eder?

Yapay zekâ yanıtlarında yer almanın iki katmanı vardır. Birincisi erişimdir: Botlar sitenize girebiliyor ve içeriği okuyabiliyor mu? İkincisi anlaşılırlıktır: Okunan içerik kimin, neyin hakkında olduğunu açıkça söylüyor mu? Hazırlık testi bu iki katmanın ölçülebilir, ücretsiz kontrol edilebilir parçalarına bakar.

Test bu kontrollerin her birinden geçer ya da kalır. Kalan her kontrol, ne yapmanız gerektiğini anlatan bir göreve dönüşür.

Neden bu beş alan? Çünkü hepsi dışarıdan, sitenizin herkese açık yanıtlarına bakılarak doğrulanabilir ve hiçbiri ücretli bir motor çağrısı gerektirmez. Bir botun sayfanıza girip giremediği robots.txt dosyasında yazılıdır. llms.txt ya vardır ya yoktur. Şema sayfanın kaynağındadır. Sunucunun gönderdiği HTML herkes için aynıdır. Site haritası da açık bir dosyadır. Bu yüzden test hızlı çalışır ve aynı siteyi iki kez denediğinizde aynı sonucu verir.

Testin bakmadığı alanlar da bilinçli bir seçimdir. İçeriğin kalitesi, marka bilinirliği ya da sizin hakkınızda yazılmış dış kaynaklar bu tür bir otomatik kontrolle ölçülemez. Onları ölçüyormuş gibi bir puan üretmek yerine, ölçülebilen kısmı doğru göstermeyi tercih ettik.

Yapay zekâ botları ve robots.txt kuralları

İlk kontrol en sık atlanan kontroldür. Birçok site, yıllar önce yazılmış bir robots.txt dosyası ya da bir güvenlik eklentisinin eklediği genel kurallar yüzünden yapay zekâ botlarını farkında olmadan engeller. Tersi de olur: Eğitim amaçlı botu engellemek isteyen bir site, yanlışlıkla arama amaçlı botu da kapatır.

Test her bot için ayrı bir satır gösterir ve kuralın o botu ana sayfa için açık mı kapalı mı bıraktığını yazar. Bu ayrım önemlidir, çünkü botların görevleri farklıdır:

• OAI-SearchBot: ChatGPT'nin arama özelliği için sayfaları okur. Kapalıysa sayfanız ChatGPT arama yanıtlarında kaynak olarak gösterilmeyebilir.
• GPTBot: OpenAI'nin model eğitimi için kullandığı tarayıcıdır. Kapatmak bir tercihtir ve arama botunu etkilemez.
• ClaudeBot ve PerplexityBot: Anthropic ve Perplexity'nin tarayıcılarıdır.
• Google-Extended: Google'ın yapay zekâ modellerinde içeriğinizin kullanımını yönetmek için kullanılan bir belirteçtir; normal Google arama taramasını etkilemez.

Burada doğru ya da yanlış tek bir ayar yoktur. Eğitimi kapatıp arama botlarını açık bırakmak yaygın ve makul bir tercihtir. Testin işi, mevcut durumunuzu açıkça göstermek ve istemeden kapattığınız bir kapı varsa bunu söylemektir. Botların tek tek açıklaması için yapay zekâ görünürlük kontrolü rehberine, robots.txt yazımının temelleri için site haritası ve robots.txt rehberine bakabilirsiniz.

llms.txt ve yapısal veri kontrolü

llms.txt, sitenin kökünde duran ve büyük dil modellerine sitenizin ne olduğunu, hangi sayfaların önemli olduğunu düz metinle anlatan bir öneridir. Henüz bir standart değildir ve hiçbir motor onu okumayı zorunlu tutmaz. Yine de hazırlanması kolaydır, zararı yoktur ve sitenizin özetini sizin kelimelerinizle sunar.

Test iki şeye bakar: Dosya var mı ve biçimi önerilen yapıya uyuyor mu. Biçim kontrolü, dosyanın bir başlıkla başlaması, kısa bir özet içermesi ve bağlantı listelerinin okunabilir olması gibi temel kurallara dayanır. Dosya varsa ama bir HTML hata sayfası dönüyorsa, test bunu "var" saymaz.

Yapısal veri kontrolü dört şemaya odaklanır:

1. Organization: İşletmenizin adı, logosu, iletişim bilgisi.
2. WebSite: Sitenin adı ve adresi.
3. FAQPage: Sık sorulan sorular bölümünüz varsa soru ve cevapların makinece okunur hâli.
4. Product: E-ticaret sitelerinde ürün adı, fiyat ve stok bilgisi.

Bunlara ek olarak sameAs alanı kontrol edilir. sameAs, işletmenizin sosyal medya hesaplarını ve diğer resmî profillerini listeler. Buradaki bağlantıların tutarlı olması, motorların sizi doğru varlıkla eşleştirmesine yardım eder. Şemayı tek tek doğrulamak isterseniz JSON-LD doğrulayıcı aracını kullanabilirsiniz.

Sunucu tarafı içerik ve site haritası tazeliği

Dördüncü kontrol, en teknik görünen ama en çok sürpriz çıkaran kontroldür. Test sayfanızı JavaScript çalıştırmadan, yalnızca sunucunun gönderdiği HTML olarak okur ve ana içeriğin orada olup olmadığına bakar.

Neden önemli? Google'ın tarayıcısı JavaScript'i işleyebilir, ama her yapay zekâ botu bunu yapmaz. İçeriğin tamamı tarayıcıda sonradan yüklenen bir uygulamadan geliyorsa, bazı botlar sayfanızda yalnızca boş bir iskelet görür. Bu durum özellikle tek sayfalı uygulama olarak kurulmuş sitelerde ve bazı site oluşturucularda görülür. Çözüm genellikle sunucu tarafı oluşturma ya da önceden oluşturulmuş sayfalardır; bazı altyapılarda bir uç sunucu katmanı da işe yarar. Bu yolu Cloudflare Worker ile sunucu tarafı SEO yazısında anlattık.

Pratik bir örnek düşünelim. Bir mobilya mağazası, sitesini bir site oluşturucu ile kurmuş ve ürün açıklamalarını sayfa açıldıktan sonra yüklenen bir bileşenle gösteriyor. Tarayıcıda her şey yerinde görünüyor. Test ise sunucudan gelen HTML'de yalnızca menü, alt bilgi ve boş bir kapsayıcı buluyor ve "ana içerik sunucu tarafında gelmiyor" diyor. Bu durumda llms.txt eklemek ya da şemayı güzelleştirmek sorunu çözmez; önce içeriğin HTML'e girmesi gerekir. Görev listesi bu yüzden bu kontrolü erişimden hemen sonra sıralar.

Beşinci kontrol site haritasıdır. Test önce site haritasının bulunup bulunmadığına, sonra lastmod tarihlerine bakar. Yıllardır değişmemiş lastmod değerleri ya da her sayfada aynı tarih, site haritasının gerçek güncellemeleri yansıtmadığını gösterir. Bu durumda botlar neyin yeni olduğunu site haritasından çıkaramaz.

Kısacası: içerik HTML'de olmalı, tarih doğru olmalı.

lastmod değerini elle yazmak yerine içerik yönetim sisteminizin sayfa gerçekten değiştiğinde güncellemesini sağlamak en sağlam yoldur. Her gece bütün sayfaların tarihini yenileyen bir eklenti de aynı derecede yanıltıcıdır, çünkü değişmeyen sayfayı yeni gibi gösterir.

GEO hazırlık testi sonucu nasıl okunur?

Test bittiğinde bir hazırlık puanı ve bir görev listesi görürsünüz. Puan, geçilen kontrollerin bir özetidir; tek başına bir hedef değildir. Asıl değer görev listesindedir.

Görevler önem sırasına göre dizilir ve her biri kısa bir açıklama taşır. Okurken şu sırayı izlemenizi öneririz:

• Önce erişim: Arama amaçlı bir bot istemeden engellenmişse bu ilk iştir. Diğer her şey ancak bot sayfanızı okuyabiliyorsa anlam taşır.
• Sonra sunucu tarafı içerik: Ana içerik HTML'de yoksa şema ya da llms.txt bu açığı kapatmaz.
• Ardından varlık bilgisi: Organization şeması ve sameAs tutarlılığı.
• En son tamamlayıcılar: llms.txt, FAQPage ve site haritası tazeliği.

Testin sonunda proje oluşturma çağrısı bulunur. Proje açtığınızda aynı kontroller panelde Teknik hazırlık sütununda düzenli olarak çalışır, kalan her kontrol bir GEO görevine dönüşür ve güvenli olanları (llms.txt, robots kuralları, şema) Otopilot onarım kanalı düzeltebilir. Sayfadaki görünür metni değiştiren işler ise onayınız olmadan yayına çıkmaz. Bunun ötesinde panel, markanızın motor yanıtlarında gerçekten anılıp anılmadığını da ölçer; ayrıntılar GEO özellik sayfasında yer alır.

Bir de zamanlama notu: Test bir anlık görüntüdür. robots.txt dosyanızı ya da temanızı değiştirdikten sonra testi yeniden çalıştırarak düzeltmenin gerçekten yayına çıktığını doğrulayabilirsiniz. Önbellek kullanan sitelerde değişikliğin görünmesi birkaç dakika sürebilir; ilk denemede eski sonucu görürseniz önbelleği temizleyip tekrar deneyin.

Test kötüye kullanımı önlemek için IP başına sınırlıdır. Kısa sürede çok sayıda site denerseniz bir süre beklemeniz gerekebilir.

Testin yapmadıkları ve sınırları

Hazırlık testi bir başlangıç noktasıdır, tam bir GEO çalışması değildir. Neleri bilerek yapmadığını bilmek, sonucu doğru yorumlamanızı sağlar.

Test hiçbir yapay zekâ motoruna soru sormaz. Bu yüzden markanızın yanıtlarda anılıp anılmadığını, rakiplerinizin nerede olduğunu ya da hangi kaynakların gösterildiğini söylemez. Bu ölçümler motor çağrısı gerektirir ve maliyeti vardır; panelde kendi anahtarınızla çalışır.

Test, bir güvenlik duvarının ya da CDN'in botları ağ düzeyinde engelleyip engellemediğini her zaman kesinlikle bilemez. robots.txt açık olsa bile bir bot koruması belirli tarayıcıları sessizce durdurabilir. Bot ziyaretlerini gerçekten görmek için panelde bot ziyaret takibini kurmanız gerekir.

İçeriğin kalitesini, doğruluğunu ya da bir soruyu ne kadar iyi cevapladığını da ölçmez. Teknik hazırlık gereklidir ama yeterli değildir; iyi bir yanıta kaynak olmak için sayfanın gerçekten iyi bir cevap içermesi gerekir.

Hazırsanız sitenizi şimdi GEO hazırlık testinde deneyebilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Ücretsiz GEO analizi için hesap açmam gerekiyor mu?

Hayır. GEO hazırlık testi giriş gerektirmez; adresi yazıp testi başlatırsınız. Kötüye kullanımı önlemek için IP başına sınır vardır. Sonuçları düzenli takip etmek, kalan kontrolleri GEO görevine dönüştürmek ve güvenli olanları onarım kanalıyla düzeltmek isterseniz testin sonundaki çağrıyla bir proje oluşturabilirsiniz.

Test markamın ChatGPT'de anılıp anılmadığını gösterir mi?

Göstermez. Test yalnızca ücretsiz teknik kontrolleri yapar ve hiçbir yapay zekâ motoruna soru sormaz. Anılma payı, rakip karşılaştırması ve kaynak listesi panelde motor ölçümüyle çıkar; bu ölçüm kendi API anahtarınızla çalışır ve her çalıştırmadan önce yaklaşık istek sayısı ile tahmini maliyet gösterilir.

GPTBot'u engellersem ChatGPT yanıtlarından çıkar mıyım?

GPTBot OpenAI'nin eğitim tarayıcısıdır; ChatGPT aramasında sayfaları okuyan bot OAI-SearchBot'tur. GPTBot'u engelleyip OAI-SearchBot'u açık bırakmak mümkündür ve yaygın bir tercihtir. Test her botun durumunu ayrı satırda gösterdiği için hangi kapının açık, hangisinin kapalı olduğunu tek bakışta görür ve robots.txt dosyanızı buna göre düzenlersiniz.

llms.txt dosyası yoksa puanım çok mu düşer?

llms.txt bir öneridir, zorunlu bir standart değildir ve tek başına görünürlük sağlamaz. Testte ayrı bir kontrol olarak yer alır, ama önem sırasında erişim ve sunucu tarafı içeriğin gerisindedir. Hazırlaması kolay olduğu ve sitenizin özetini kendi kelimelerinizle sunduğu için eksikse eklemek mantıklıdır; projede bu görevi onarım kanalı da üstlenebilir.

Kaynaklar

• OpenAI: Tarayıcılar ve kullanıcı ajanları
• Google Search Central: Yaygın Google tarayıcıları ve Google-Extended
• Google Search Central: JavaScript SEO temel bilgileri
• Google Search Central: Site haritası oluşturma ve gönderme
• llms.txt önerisi
• Schema.org: Organization