Ücretsiz site analizi aracı rehberi: SEO raporu nasıl okunur, önce ne düzeltilir?

Bir site analizi aracına adres yazmak kolaydır. Zor olan, çıkan uzun listeden hangi satırın gerçekten önemli olduğunu ayırmaktır. Kırk bulgu gören biri ya hepsini aynı anda düzeltmeye çalışır ya da hiçbirine dokunmaz. İki yol da zaman kaybettirir.

Bu rehber Otopilot'un üyeliksiz site analizi aracını anlatır. Araç /araclar/site-analizi ve /araclar/seo-analiz sayfalarından çalışır. Raporun neyi taradığını, skorun nasıl hesaplandığını, bulguların nasıl okunacağını ve neyi bilerek yapmadığını burada bulacaksınız. Amaç, raporu kapattığınızda elinizde net bir iş sırası olmasıdır.

Site analizi aracı ne yapar?

Adresinizi yazıp analizi başlattığınızda tek bir kontrol değil, sitenin tamamı için bir rapor açılır. Bu iki giriş noktası için de geçerlidir. Aslında araçlar sayfasındaki adres alan bütün araçlar aynı raporu üretir. Fark yalnızca hangi bölümün en üstte gösterildiğidir. Örneğin site hızı aracından girerseniz hız bölümü öne gelir, başlık yapısı aracından girerseniz başlık bölümü.

Rapor şu sırayla çalışır:

1. Girdiğiniz adresi okur. Bu ana sayfa da olabilir, bir hizmet sayfası da.
2. robots.txt dosyasına bakar. Tarayıcının adı OtopilotBot olarak geçer. Dosya bu tarayıcıyı engelliyorsa sayfayı okumaz ve bunu açıkça söyler.
3. Site haritasını bulur ve buradan örnek sayfalar seçer.
4. Teknik altyapıyı, alan adı ve DNS bilgisini, hız ölçümlerini, etiketleri, içerik ve yapılandırılmış veriyi aynı anda kontrol eder.
5. Bulguları bölümlere ayırır, skor hesaplar ve en önemli beş işi en üste koyar.

Ekranda da yazdığı gibi tarama bir dakikayı geçmez. Her istek için bekleme süresi sekiz saniye, okunan HTML için üst sınır 3 MB'tır. Daha ağır sayfalarda araç tahmin yürütmez, sayfanın çok büyük olduğunu söyler.

Taramanın kapsamı: hangi sayfalar okunur?

Üyeliksiz raporda sitenin tamamı taranmaz. Bunu rapor da saklamaz. Girdiğiniz adresin yanında en fazla sekiz örnek sayfa okunur. Örnekler site haritasından seçilir. Listenin başına yığılmamak için adresler baştan sona eşit aralıklarla alınır. Böylece yalnız en yeni blog yazıları değil, kategori ve hizmet sayfaları da örneğe girebilir.

Bazı adresler bilerek atlanır:

• robots.txt ile kapatılan adresler
• Başka alan adına giden adresler
• PDF, görsel, arşiv ve ofis dosyaları

Site haritası yoksa ya da okunamıyorsa örnekler ana sayfadaki iç bağlantılardan seçilir. Rapor bu durumu açıkça yazar. robots.txt içinde bekleme süresi tanımlıysa araç buna da uyar, ama tek bekleme üç saniyeyi geçmez. Süre dolarsa örneklem erken biter ve kaç sayfanın planlanıp kaçının okunduğu raporda görünür.

Bir sınır daha var: araç sayfayı tarayıcı gibi çalıştırmaz, sunucudan gelen ham HTML'i okur. İçeriği JavaScript ile oluşan sitelerde ham HTML neredeyse boş görünür. Araç bunu tespit ettiğinde başlık, içerik uzunluğu ve iç bağlantı gibi alanları hata saymaz. Onları Ölçülemedi diye işaretler. Google'ın JavaScript SEO temel bilgileri belgesi de arama motorunun JavaScript'i ayrı bir aşamada işlediğini anlatır. Önemli içeriğin ham HTML içinde gelmesi bu yüzden en güvenli yoldur.

Rapordaki bölümler

Rapor on üç bölümden oluşur. Her bölümün kendi skoru ve kendi bulgu sayıları vardır:

• Yönlendirme ve güvenlik: HTTPS, HTTP'den yönlendirme, www birleştirme, yönlendirme zinciri, SSL sertifikası, karışık içerik, güvenlik başlıkları.
• Alan adı ve sunucu: Alan adı bilgisi, DNS ve e-posta kayıtları, sunucu konumu ve süreleri.
• Robots, site haritası, Googlebot: robots.txt, site haritası, dizine alınabilirlik, olmayan sayfa yanıtı.
• Hız ve PageSpeed: Mobil ve masaüstü ölçümler, ilk bayt, sıkıştırma, önbellek.
• Meta etiketleri: Title, açıklama, canonical, hreflang, Open Graph ve benzerleri.
• Başlık yapısı: H1, H2 ve başlık sırası.
• Bağlantılar, görseller, HTML sağlığı: İç bağlantı sayısı, alt metin, görsel boyutu, doctype gibi kontroller.
• Yapılandırılmış veri: JSON-LD blokları, eksik alanlar, düzeltilmiş örnek.
• İçerik analizi: Kelime sayısı, kelime tekrarı, ikili ve üçlü ifadeler.
• Örnek sayfalar: Seçilen sayfaların yanıt kodu, başlık tekrarı, açıklama ve H1 durumu.
• Uyum kontrolü: Ayrı bir özet olarak gösterilir ve genel skora girmez.

Her bulguda üç bilgi bulunur: ne görüldüğü, neden önemli olduğu ve nasıl düzeltileceği. Uygun olan yerlerde sitenize uyarlanmış örnek kod da verilir. Örneğin HTTP'den HTTPS'e yönlendirme eksikse alan adınız yazılı bir sunucu ayarı, robots.txt yoksa site haritası adresinizi içeren bir örnek dosya görürsünüz.

Skor nasıl hesaplanır?

Skor sıralama tahmini değildir. Sayfanın kontrol listesinden ne kadarını geçtiğini gösteren bir özettir. Hesap şöyle yapılır:

• Her kontrolün bir etki düzeyi vardır. Kritik kontrol 4, yüksek etkili 3, orta etkili 2, düşük etkili 1 ağırlık taşır.
• Geçen kontrol ağırlığının tamamını, uyarı yarısını, hata ise hiç puan almaz.
• Toplanan puan, alınabilecek en yüksek puana bölünür ve 100 üzerinden yazılır.
• Yalnız bilgi amaçlı kontroller ve ölçülemeyen kontroller hesaba girmez.

Ağırlık kuralını tek bir kontrol üzerinden şöyle okuyabilirsiniz.

Son madde önemlidir. Ölçülemeyen bir alan skoru ne yükseltir ne düşürür. Ama ölçülemeyen kontrol çok olursa yanıltıcı bir sayı çıkabilir. Bu yüzden puanlanabilir kontrollerin beşte dördünden azı ölçülebildiyse genel skor verilmez. Rapor bunu açıkça söyler ve yalnız bölüm skorlarını gösterir.

Skor üç banda ayrılır: 80 ve üstü iyi, 55 ile 79 arası orta, altı zayıf. Yine de iki farklı sitenin skorunu karşılaştırmak pek anlamlı değildir. Aynı sitenin düzeltme öncesi ve sonrası skoru çok daha öğreticidir.

Bulgu durumları nasıl okunur?

Her kontrol beş durumdan birini alır:

• Hata: Doğrudan düzeltilmesi gereken bir sorun. Raporun özetinde teknik hata olarak sayılır.
• Fırsat: Çalışan ama daha iyi olabilecek bir alan. Özetteki adı gelişim fırsatıdır.
• Geçti: Kontrol sorunsuz. Özette güçlü sinyal olarak geçer.
• Bilgi: Sorun ya da başarı değil, yalnız durum bilgisi. Örneğin sunucu ülkesi veya meta keywords etiketinin varlığı.
• Ölçülemedi: Araç bu kontrolü güvenilir biçimde yapamadı.

Ölçülemedi yazan alanı "sorun yok" diye okumayın. Bu, yalnız bu taramada görülemediği anlamına gelir. Sunucu net yanıt vermemiş, süre dolmuş ya da içerik JavaScript ile oluşuyor olabilir.

Önce neyi düzeltmelisiniz?

Raporun en üstünde "Önce bunu yapın" başlıklı bir liste vardır. Burada en fazla beş iş yer alır. Liste rastgele değildir. Hata ve uyarı durumundaki kontroller etkisine göre puanlanır. Hata olanlar ayrıca öne alınır. Sonra işin zorluğu düşülür. Title ya da açıklama eklemek kolay iş sayılır. LCP gibi hız ölçümlerini iyileştirmek, görsel formatını değiştirmek veya içerik yazmak zor iş sayılır. Böylece etkisi yüksek ve kısa sürede yapılabilecek işler başa çıkar. PDF çıktısında her işin yanında 5 üzerinden etki ve zorluk puanı yazar.

Bu listeyi kendi bilginizle birleştirmek için şu sırayı öneririz:

1. Erişim ve dizine alınma. Sayfa hata kodu veriyorsa, noindex taşıyorsa veya robots.txt siteyi kapatıyorsa diğer her şey bekleyebilir. Arama motoru sayfayı göremiyorsa hiçbir iyileştirme işe yaramaz.
2. Yönlendirme ve HTTPS. Birden fazla adres sürümünün açık kalması sinyalleri böler.
3. Title, açıklama ve H1. Bunlar kısa sürede düzeltilir ve etkisi Search Console verisinde izlenebilir.
4. Örnek sayfalarda tekrar eden sorunlar. Aynı hata birkaç örnek sayfada görünüyorsa kaynağı büyük ihtimalle şablondur. Şablonu düzeltmek tek tek sayfa düzeltmekten verimlidir.
5. Hız ve içerik. Daha çok emek ister. Planlı ilerleyin.

Google'ın SEO başlangıç kılavuzu da aynı mantığı izler: önce Google'ın sayfanızı bulup anlayabilmesi, sonra sonuçta nasıl göründüğü.

Mobil ve masaüstü hız verisi

Hız bölümündeki LCP, CLS ve INP değerleri Google'ın PageSpeed verisinden gelir. Ölçüm mobil ve masaüstü için aynı anda istenir ve sonuçlar yan yana gösterilir. Gerçek kullanıcı verisi varsa o kullanılır, yoksa laboratuvar ölçümü kullanılır. Tabloda hangisinin kullanıldığı yazar.

PageSpeed her zaman yanıt vermeyebilir. Bağlantı tanımlı değilse, yönetici sağlayıcı kullanımını duraklattıysa, günlük ölçüm sınırı dolduysa ya da süre içinde sonuç gelmezse bu değerler ölçülmedi olarak işaretlenir. Nedeni ekranda yazar ve bu değerler skora girmez. İlk bayt süresi, sıkıştırma ve önbellek gibi kontroller ise PageSpeed'den bağımsızdır. Kendi sunucumuzdan yapılan tek bir istekle ölçülür. Ayrıntılar için site hızı aracı sayfasına bakabilirsiniz.

PDF, paylaşım bağlantısı ve e-posta

Rapor açıldığında birkaç seçeneğiniz olur:

• Paylaşım bağlantısı: Sonuç sayfasının bağlantısını geliştiricinize ya da ajansınıza gönderebilirsiniz. Bağlantı yedi gün açık kalır. Sonuç sayfaları arama motorlarına kapalıdır.
• PDF: Rapor PDF olarak indirilebilir. Genel skor, sayılar, öncelikli işler ve bölüm bulguları tek dosyada yer alır.
• Yazdırma: Tarayıcıdan doğrudan yazdırabilirsiniz.
• E-posta: Raporu sonra açmak isterseniz e-postanıza özel bir bağlantı gönderilebilir. Bunun için onay istenir, adres yalnız bu iş için kullanılır ve kayıt otuz gün sonra silinir.

Kullanım sınırları

Araç üyelik istemez, ama sınırsız da değildir. Sunucuyu ve taranan siteleri korumak için birkaç sınır vardır:

• Aynı IP adresinden belirli bir süre içinde sınırlı sayıda yeni tarama yapılır. Ekrandaki notta bu süre 30 gün olarak yazar ve hak, adres alan bütün araçlarda ortaktır.
• Aynı adresin sonucu 24 saat saklanır. Bu sürede aynı adresi tekrar girerseniz kayıtlı rapor açılır ve hakkınızdan düşmez.
• Bir alan adı için günde en fazla beş yeni rapor üretilir. Böylece kimse başka bir siteyi araç üzerinden yormaz.
• Site açılmazsa, taramayı engellerse veya hata verirse hak iade edilir.

Etkin bir Otopilot aboneliğiyle giriş yaptıysanız bu dönemsel sınır uygulanmaz, yalnız dakika başına bir hız sınırı kalır.

Bu araç neleri yapmaz?

Dürüst olmak gerekirse rapor bir teşhis aracıdır, tam bir denetim değildir:

• Sitenin bütün sayfalarını taramaz. En fazla sekiz örnek sayfaya bakar.
• JavaScript çalıştırmaz. Tarayıcıda oluşan içeriği göremez.
• Backlink profilini, anahtar kelime sıralamalarını ve aranma hacmini ölçmez.
• Googlebot kimliğine bürünmez. Googlebot erişim riskini sayfanın dışarıya verdiği işaretlerden değerlendirir. Kesin sonuç için Search Console'daki URL denetimi aracını kullanın.
• Kendi başına hiçbir düzeltme yapmaz ve sıralama vaadi vermez. Skoru 100 olan bir sayfanın sıralaması da içerik kalitesine ve rekabete bağlıdır.

Tek seferlik kontrolden düzenli takibe

Bir sorunu bugün düzeltmek, yarın yeni bir eklentinin aynı hatayı geri getirmeyeceği anlamına gelmez. Üyeliksiz rapor başlangıç için iyi bir kontrol noktasıdır. Ama sitenin tamamını düzenli taramak, değişiklikleri izlemek ve düzeltmeleri onayınızla uygulamak ayrı iştir. Bunlar site denetimi özelliğiyle panelde yapılır. Kapsam ve sınırlar plana göre değişir, ayrıntılar fiyatlar sayfasındadır. Kendi başınıza bir denetim planlamak isterseniz teknik SEO denetimi rehberi de yol gösterir.

Raporun ötesinde: tam SEO analizi

Ücretsiz rapor sitenin altyapısına ve örnek sayfalarına hızlı bir bakış sunar. Anahtar kelime eşlemesi, rakip karşılaştırması ve Search Console verisiyle birlikte yapılan kapsamlı bir çalışmanın adımları SEO analizi nasıl yapılır rehberinde anlatılıyor. Raporda yer alan hız bulgularını derinleştirmek isterseniz site hızı testi ilk bayt süresini, sıkıştırmayı ve önbellek ayarlarını ayrıca ölçer.

Sık sorulan sorular

Site analizi ile SEO analizi aracı arasında fark var mı?

İkisi de aynı site raporunu açar. Araçlar sayfasındaki diğer adres alan araçlar da aynı raporu üretir. Fark yalnız hangi bölümün en üstte gösterildiğidir.

Raporda sitemin tüm sayfaları var mı?

Hayır. Girdiğiniz adres ve site haritasından seçilen en fazla sekiz örnek sayfa okunur. Raporda kaç adres bulunduğu ve kaç sayfanın gerçekten tarandığı yazar.

Genel skor neden "hesaplanmadı" görünüyor?

Ölçülemeyen kontrol sayısı fazla olduğunda yanıltıcı bir sayı vermemek için genel skor hesaplanmaz. Bölüm skorları yine gösterilir.

Aynı siteyi hemen tekrar tarayabilir miyim?

Aynı adresin sonucu 24 saat saklanır ve bu sürede kayıtlı rapor açılır. Yeni tarama hakkı ekranda yazan süreye bağlıdır.

Rapor sıralamamı yükseltir mi?

Rapor yalnız durumu gösterir. Düzeltmeler sitenin daha iyi taranmasına ve anlaşılmasına yardım eder, ama hiçbir araç belirli bir sırayı garanti edemez.

Kaynaklar

• Google: SEO başlangıç kılavuzu
• Google: JavaScript SEO temel bilgileri
• Search Console Yardım: URL denetimi aracı
• Google: Sayfa deneyimi