SEO analizi nasıl yapılır? Adım adım site SEO analizi

SEO analizi, bir web sitesinin arama motorlarında bulunma, taranma, dizine eklenme ve doğru sorgularda görünme durumunun sistemli biçimde incelenmesidir. Kısaca, sitenin Google gözünden nasıl göründüğünü ölçmek ve görünmeyi engelleyen sorunları önem sırasına koymak demektir. İyi bir analiz dört soruya cevap verir: Google sayfalarıma ulaşabiliyor mu, sayfalarımı dizine ekliyor mu, sayfalar hangi sorgularda görünüyor ve neden daha fazla tıklama almıyor?

Bu rehber, bir siteyi baştan sona analiz etmek için izlenecek sırayı anlatıyor. Önce tarama ve dizin, sonra teknik altyapı, ardından sayfa içi öğeler, içerik, hız ve son olarak Search Console verisi. Her adımda neye bakacağınızı, hangi resmî aracı kullanacağınızı ve bulguyu rapora nasıl yazacağınızı göreceksiniz. Teknik bilginiz az olsa da sırayı takip ederek kendi sitenizin analizini yapabilir, ajanstan gelen bir SEO analiz raporunu da daha bilinçli okuyabilirsiniz.

SEO analizi nedir, neden yapılır?

SEO analizi bir puan almak için değil, bir iş listesi çıkarmak için yapılır. Google'ın Arama Temel Bilgileri belgesi bir sayfanın aramada görünebilmesi için teknik gereksinimleri, spam politikalarını ve önerilen uygulamaları sayar. Analiz, sitenizin bu üç başlıkta nerede durduğunu ortaya koyar. Çıkan sonuç, hangi sorunun önce çözülmesi gerektiğini söyleyen öncelikli bir listedir. Yüzlerce maddelik ama sırası belli olmayan bir liste, analizden çok bir döküm sayılır.

Analizin ne sıklıkla yapılacağı sitenin değişim hızına bağlıdır. Tema değişikliği, alan adı taşıma, yeni bir eklenti veya büyük bir içerik güncellemesinden sonra mutlaka yeniden bakılmalıdır. Düzenli yayın yapan sitelerde aylık bir kontrol makuldür. Durağan bir kurumsal sitede ise üç ayda bir yeterli olabilir. Önemli olan, iki analiz arasındaki farkı görebilmektir, çünkü sorunların çoğu bir değişiklikle birlikte gelir.

Web site analizi ile SEO analizi aynı şey mi?

Tam olarak aynı değildir. Web site analizi daha geniş bir kavramdır ve kullanıcı davranışı, dönüşüm, tasarım veya güvenlik gibi başlıkları da kapsayabilir. SEO analizi ise bu başlıklardan yalnızca arama görünürlüğünü etkileyenlere odaklanır. Örneğin bir formun dönüşüm oranı SEO analizinin konusu değildir, ama formun bulunduğu sayfanın dizine eklenip eklenmediği konusudur. Pratikte iki analiz çoğu zaman birlikte yapılır ve aynı rapora girer.

SEO analizinin adımları

Aşağıdaki sıra bilerek seçilmiştir. Taranamayan bir sayfanın başlığını iyileştirmek işe yaramaz, dizinde olmayan bir sayfanın tıklama oranını tartışmak da anlamsızdır. Bu yüzden her adım bir öncekinin üstüne kurulur. Önce temel engelleri kaldırır, sonra görünürlüğü artıran ayrıntılara geçersiniz. Aşağıdaki tablo adımları, her adımın sorusunu ve kullanılabilecek aracı özetler.

1. Tarama ve erişim nasıl kontrol edilir?

İlk soru, Google'ın sayfalarınıza ulaşıp ulaşamadığıdır. robots.txt dosyasında önemli bir klasörün yanlışlıkla kapatılmadığını, site haritasının doğru adreste olduğunu ve yalnızca dizine eklenmesini istediğiniz sayfaları listelediğini kontrol edin. İç bağlantısı olmayan yetim sayfalar da bu adımda yakalanır, çünkü Google sayfaları büyük ölçüde bağlantıları izleyerek bulur. Bu iki dosyanın ayrıntıları için site haritası ve robots.txt rehberine bakabilirsiniz.

2. Dizin durumu nasıl okunur?

Taranabilir olmak dizine eklenmek anlamına gelmez. Search Console'daki URL Denetimi aracı, tek bir adresin Google dizinindeki durumunu ve Google'ın seçtiği standart adresi gösterir. Sayfalar raporu ise dizine eklenmeyen sayfaları nedenleriyle gruplar. Burada en sık görülen durumlar noindex etiketi, yinelenen içerik nedeniyle başka bir adresin standart seçilmesi ve "taranan ama dizine eklenmeyen" sayfalardır. Son grup çoğu zaman teknik değil içerik kalitesi sorunudur.

3. Teknik SEO analizi neyi kapsar?

Teknik SEO analizi, sitenin altyapısının arama motorlarına engel çıkarıp çıkarmadığına bakar. HTTPS kullanımı, HTTP'den kalıcı yönlendirme, www ve www'siz adreslerin birleştirilmesi, yönlendirme zincirleri, 404 sayfalarının doğru durum kodu döndürmesi ve canonical etiketleri bu adımın temelidir. Google, aynı içeriğe giden birden fazla adres olduğunda yinelenen URL'leri birleştirme yöntemlerini önerir. Teknik denetimin ayrıntılı kontrol listesi için teknik SEO denetimi nasıl yapılır yazısını okuyabilirsiniz.

Sayfa içi öğeler ve içerik analizi

Altyapı sağlam olduktan sonra tek tek sayfalara bakılır. Bu adımda title, meta açıklama, başlık hiyerarşisi, görsel alt metinleri ve iç bağlantılar incelenir. Google'ın başlık bağlantıları belgesi title için sabit bir karakter sınırı koymaz, ama başlığın açıklayıcı ve öz olmasını, gereksiz tekrar ve anahtar kelime doldurmadan kaçınılmasını ister. Uzun başlıklar sonuçlarda kısaltılabilir. Her sayfanın kendine özgü bir başlığı olması da ayrıca önemlidir.

Başlık yapısı nasıl değerlendirilir?

Sayfanın ana konusunu tek bir H1 anlatmalı, alt bölümler H2 ve H3 ile mantıklı bir sırada ilerlemelidir. Başlıklar okuyucuya içindekiler tablosu gibi yol göstermelidir. H1'in hiç olmaması, temada logonun H1 olarak işaretlenmesi veya başlıkların yalnızca yazı boyutu için kullanılması sık görülen hatalardır. Tek bir sayfanın başlık sırasını görmek için başlık yapısı aracını kullanabilirsiniz. Bu kontrol, uzun yazılarda bölümlerin dağınık kalıp kalmadığını da gösterir.

İçerik arama niyetini karşılıyor mu?

İçerik analizi bir sayfanın kelime sayısından çok, kullanıcının sorusuna cevap verip vermediğiyle ilgilidir. Hedef sorguyu Google'da arayın ve ilk sonuçların ne tür sayfalar olduğuna bakın: rehber mi, ürün listesi mi, yerel işletme mi? Sizin sayfanız farklı bir türdeyse sorun içerikte değil sayfa türündedir. Aynı sorgu için birden fazla sayfanızın yarışıp yarışmadığına da bakın. Bu durum anahtar kelime kanibalizasyonu olarak adlandırılır ve iki sayfanın birbirini zayıflatmasına yol açabilir.

Google'ın SEO başlangıç rehberindeki temel öneri özetle şudur: içeriği arama motorları için değil, okuyacak insanlar için yazın ve kullanıcının işine yarayacak, güncel ve anlaşılır bilgi sunun. Bu not rehberin bizim özetimizdir.

Hız ve sayfa deneyimi analizi

Sayfa deneyimi tek başına sıralamayı belirlemez, ama yavaş ve kayan bir sayfa ziyaretçiyi kaçırır. Google, gerçek kullanıcı deneyimini Core Web Vitals adlı üç ölçüyle değerlendirir. Büyük içerikli boyama (LCP) için iyi değer 2,5 saniye veya altı, sonraki boyamaya etkileşim (INP) için 200 milisaniye veya altı, kümülatif düzen kayması (CLS) için 0,1 veya altıdır. Bu eşikler mobil ve masaüstü için ayrı ayrı, sayfa ziyaretlerinin 75. yüzdelik dilimine göre değerlendirilir.

Laboratuvar verisi ile saha verisi neden farklıdır?

Laboratuvar verisi, sayfanın kontrollü bir ortamda tek seferlik ölçümüdür ve sorunun nedenini bulmak için kullanışlıdır. Saha verisi ise gerçek ziyaretçilerin cihazlarından toplanır ve Google'ın değerlendirdiği veridir. Az trafikli sitelerde saha verisi hiç oluşmayabilir. Bu durumda laboratuvar ölçümüne bakmak tek seçenektir, ama sonucu "Google böyle görüyor" diye yorumlamamak gerekir. Tek bir sayfanın hız ölçümlerini görmek için site hızı aracını kullanabilirsiniz.

Search Console verisiyle performans analizi

Analizin son adımı, sitenin aramada gerçekte ne yaptığını görmektir. Search Console'un Performans raporu sorgu, sayfa, ülke ve cihaz kırılımında tıklama, gösterim, tıklama oranı ve ortalama konumu gösterir ve verileri 16 ay geriye kadar saklar. Bu süre, yıllık mevsimselliği karşılaştırmaya yeter. Tarama ve teknik analiz neyin bozuk olduğunu söylerken, performans verisi düzeltmenin nerede en çok fark yaratacağını gösterir.

Hangi sayfalara öncelik verilmeli?

En hızlı kazanç genellikle çok gösterim alıp az tıklanan sayfalardadır. Bu sayfalar zaten görünüyordur, ama başlık veya açıklama tıklatmaya yetmiyordur. İkinci grup ortalama konumu ikinci sayfanın başında olan sorgulardır. Bunlarda içeriği güçlendirmek ve iç bağlantı vermek çoğu zaman ilk sayfaya taşınmak için yeterli olabilir. Raporun filtrelerini nasıl kullanacağınızı Search Console verisi nasıl okunur yazısında adım adım anlattık.

SEO analiz raporu nasıl hazırlanır?

İyi bir SEO analiz raporu, bulguları önem ve etki sırasına koyan, her bulgu için etkilenen adresleri ve önerilen düzeltmeyi yazan bir belgedir. Raporun okuyucusu çoğu zaman teknik kişi değildir, bu yüzden her maddenin "neden önemli" sorusuna bir cümleyle cevap vermesi gerekir. Teknik terimleri tamamen atmak yerine kısa bir açıklamayla kullanmak, ekibin raporu sonradan da anlamasını sağlar. Aşağıdaki yapı çoğu site için yeterlidir.

1. Özet: En önemli beş sorun ve her birinin tahmini etkisi.
2. Kritik engeller: Dizine eklenmeyi veya taramayı durduran sorunlar.
3. Teknik iyileştirmeler: Yönlendirme, canonical, hız ve yapılandırılmış veri.
4. Sayfa ve içerik önerileri: Başlık, açıklama, içerik boşlukları ve kanibalizasyon.
5. Ölçüm planı: Hangi sayfanın hangi metrikle ve ne zaman yeniden kontrol edileceği.

Raporun en çok atlanan kısmı son maddedir. Bir düzeltmenin işe yarayıp yaramadığını görmek için önceki durumu kaydetmek ve birkaç hafta sonra aynı ölçüye tekrar bakmak gerekir. Search Console verisi birkaç gün gecikmeyle gelir ve tek günlük dalgalanmalar yanıltıcı olabilir. Bu yüzden karşılaştırmayı en az birkaç haftalık dönemlerle yapın.

Otopilot ile SEO analizi

Elle yapılan analiz öğreticidir, ama her ay tekrarlamak zaman alır. Otopilot bu işin bir bölümünü iki seviyede üstlenir. İlk seviye üyelik gerektirmeyen site analizi aracıdır. Girdiğiniz adresi ve site haritasından seçilen en fazla sekiz örnek sayfayı okur, robots.txt kurallarına uyar ve sonucu yönlendirme, meta etiketleri, başlık yapısı, hız ve yapılandırılmış veri gibi bölümlere ayırır. Tek bir sayfaya odaklanmak isterseniz SEO analiz aracı aynı raporu o sayfa için öne çıkarır.

Bu aracın sınırlarını da bilmek gerekir. Sayfayı tarayıcı gibi çalıştırmaz, sunucudan gelen ham HTML'i okur. İçeriği JavaScript ile oluşan sitelerde bazı alanları hata saymak yerine ölçülemedi diye işaretler. Raporun ayrıntılarını ve skorun nasıl hesaplandığını üyeliksiz site analizi aracı rehberinde anlattık. Rapor bir başlangıç noktasıdır, sitenin tamamını kapsayan bir denetim değildir.

İkinci seviye panel içindeki site denetimidir. Burada sitenin tamamı taranır ve 95 kural uygulanır: 72'si her sayfaya tek tek, 23'ü site geneline bakar. Sağlık skoru Otopilot'un kendi öncelik ölçüsüdür, Google'ın kullandığı bir değer değildir. Bulguların bir kısmı onarım akışına aktarılabilir. Düzeltme taslağını siz onaylarsınız, bağlı kanal üzerinden siteye yazılır ve geri alınabilir. Otomasyonun genel çalışma biçimini Otopilot nedir sayfasında bulabilirsiniz. Hiçbir araç sıralama sözü veremez, araçların işi sorunları görünür kılmak ve iş sırasını netleştirmektir.

Sık sorulan sorular

SEO analizi ne kadar sürer?

Küçük bir sitenin temel SEO analizi, araçlar hazırsa birkaç saat içinde yapılabilir. Yüzlerce sayfası olan bir e-ticaret sitesinde tarama, dizin ve içerik incelemesi birkaç güne yayılabilir. Süreyi asıl belirleyen sayfa sayısı ve bulguların ne kadar ayrıntılı yorumlanacağıdır. Otomatik tarama ilk listeyi hızla çıkarır, ama bulguları önceliklendirmek ve işletmenin hedefleriyle eşleştirmek insan zamanı ister.

Ücretsiz araçlarla SEO analizi yapılabilir mi?

Evet, temel bir SEO analizi için Google'ın kendi araçları ve üyeliksiz analiz araçları büyük ölçüde yeterlidir. Search Console dizin ve performans verisini, PageSpeed ölçümleri hız verisini verir. Sınır genellikle kapsamdadır: ücretsiz araçlar çoğu zaman tek sayfaya veya küçük bir örnekleme bakar. Sitenin tamamını düzenli taramak ve iki tarama arasındaki farkı izlemek için daha kapsamlı bir denetim gerekir.

SEO analizinde ilk neye bakılmalı?

İlk olarak sayfaların taranabilir ve dizine eklenebilir olup olmadığına bakılmalıdır. robots.txt engeli, yanlış noindex veya hatalı canonical gibi sorunlar diğer bütün iyileştirmeleri etkisiz bırakır. Bu engeller temizlendikten sonra teknik altyapıya, ardından sayfa içi öğelere ve içeriğe geçmek en verimli sıradır.

SEO analiz raporunda skor neden önemli değil?

Skor yalnızca aracın kendi kurallarına göre hesaplanmış bir özet olduğu için tek başına anlam taşımaz. Google bir site skoru kullanmaz ve farklı araçlar aynı siteye farklı puan verebilir. Skor, iki tarama arasındaki değişimi görmek için yararlıdır. Asıl değerli olan, skorun arkasındaki bulgu listesi ve bu listenin önem sırasına konmuş olmasıdır.

Analizden sonra ne zaman sonuç görülür?

Teknik düzeltmelerin etkisi, Google'ın ilgili sayfaları yeniden taramasına bağlı olarak birkaç gün ile birkaç hafta arasında görülebilir. İçerik değişikliklerinde süre daha uzun olabilir. Etkiyi ölçmek için düzeltmeden önceki dönemi kaydedin ve aynı uzunluktaki sonraki dönemle karşılaştırın. Kısa dalgalanmalara göre karar vermeyin.

Kaynaklar

• Google: Arama Temel Bilgileri
• Google: SEO başlangıç rehberi
• Google: Başlık bağlantıları
• Google: Yinelenen URL'leri birleştirme
• Search Console Yardım: URL Denetimi aracı
• Search Console Yardım: Performans raporu
• web.dev: Core Web Vitals