CRM programı nasıl seçilir: küçük işletmede satış hunisi, görev ve müşteri kaydı
Hazırlayan Ersin DorlakYayın: Son güncelleme:
8 dk okuma
Kısa özetCRM programı seçerken neye bakılır? Satış hunisi aşamaları, form ve WhatsApp kayıtlarının kendiliğinden düşmesi, görev hatırlatma ve KVKK talepleri.
CRM programı, işletmenizle temas eden kişileri, bu kişilerle yürüyen satış fırsatlarını ve yapılacak işleri tek kayıtta toplayan yazılımdır. Küçük bir işletmede bu kayıtlar genellikle dağınık durur: teklif isteyen biri site formundan yazar, bir başkası WhatsApp'tan sorar, üçüncüsü Instagram mesajıyla gelir. Kimle ne konuşulduğu bir defterde, bir tabloda ya da birinin aklında kalır. Bir çalışan izne çıktığında ya da işten ayrıldığında bu bilgi de gider.
Bu yazıda bir CRM programında gerçekten neye ihtiyaç duyduğunuzu, satış hunisinin nasıl kurulacağını, kayıtların elle girilmeden nasıl toplanacağını ve kişisel verilerle ilgili hangi sorumlulukların sizde kaldığını anlatıyoruz. Son bölümde Otopilot'taki Satış ve Müşteri Takibi modülünün bu ihtiyaçları nasıl karşıladığını ve neyi yapmadığını açıkça yazıyoruz.
CRM programı ne işe yarar, tablo neden yetmez?
Bir tablo, kayıtları satır satır tutmakta iyidir. Sorun, satırların birbirine bağlanmasında başlar. Aynı müşterinin hem iletişim bilgisi, hem iki ayrı teklifi, hem de geçen hafta yapılan telefon görüşmesinin notu farklı sekmelerde durur. Kimin hangi müşteriyi aradığı, hangi teklifin cevap beklediği ve hangi işin geciktiği tabloya bakarak anlaşılmaz.
Bir CRM programı bu bağı kurar. Temelde dört kayıt türü vardır:
- Kişi: Ad, e-posta, telefon, unvan ve kişinin nereden geldiği.
- Firma: Kurumsal müşterilerde kişilerin bağlı olduğu şirket.
- Fırsat: Satışa dönüşebilecek bir iş; tutarı, beklenen kapanış tarihi ve sorumlusu olur.
- Görev ve not: Arama, toplantı, e-posta ya da hatırlatma gibi yapılacak ve yapılmış işler.
Bu dört kayıt birbirine bağlandığında bir müşterinin kartını açan herkes geçmişi görür. Satış ekibi değişse de müşteriyle kurulan ilişki kaybolmaz. Yöneticinin "bu ay ne kadar satış bekliyoruz" sorusu da tahmine değil kayda dayanır.
Tablo tamamen işe yaramaz demiyoruz. Ayda birkaç müşteriyle çalışan bir serbest çalışan için iyi düzenlenmiş bir tablo yeterli olabilir. Talepler birden çok kanaldan gelmeye ve birden çok kişi aynı müşteriyle ilgilenmeye başladığında tablonun bakımı, asıl işten daha çok zaman almaya başlar. CRM programına geçmenin doğru zamanı genellikle budur.
Satış hunisi takibi nasıl kurulur?
Satış hunisi, bir fırsatın ilk temastan sonuca kadar geçtiği aşamaların sırasıdır. Huni ne kadar sade olursa ekip o kadar düzenli günceller. Çoğu küçük işletme için altı aşama yeterlidir:
| Aşama | Ne anlama gelir? | Bir sonraki adım |
|---|---|---|
| Yeni | Talep geldi, henüz kimse dönmedi | İlk dönüşü yapmak |
| İletişimde | Müşteriyle konuşuldu, ihtiyaç anlaşılıyor | İhtiyacı netleştirmek |
| Teklif | Fiyat ya da kapsam gönderildi | Teklifi takip etmek |
| Görüşme | Teklif üzerine görüşme sürüyor | Kararı almak |
| Kazanıldı | Müşteri kabul etti | Faturalamak ve işi başlatmak |
| Kaybedildi | Müşteri vazgeçti ya da başka yeri seçti | Nedeni not etmek |
Aşamaları kendi işinize göre yeniden adlandırabilirsiniz. Önemli olan, her aşamanın bir sonraki adımı açıkça söylemesidir. "Beklemede" gibi belirsiz bir aşama genellikle fırsatların unutulduğu yer olur.
Huniyi kurarken şu kurallar işe yarar:
- Her fırsatın bir sorumlusu olsun. Sorumlusu olmayan fırsat kimsenin işi değildir.
- Beklenen kapanış tarihini boş bırakmayın. Tarih tahminidir ama tarihsiz fırsat önceliklendirilemez.
- Kaybedilen fırsatın nedenini yazın. Fiyat mı, süre mi, yanlış hedef kitle mi? Birkaç ay sonra bu notlar teklif dilinizi değiştirmenize yardım eder.
- Kapanan fırsatı açık bırakmayın. Kazanıldı ya da Kaybedildi aşamasına taşınmayan fırsat, açık değer toplamını şişirir.
Görevler ve hatırlatmalar
Satışların büyük kısmı ilk görüşmede değil, takipte kapanır. Bu yüzden bir CRM programında görev ve hatırlatma, huniden daha az önemli değildir. "Perşembe öğleden sonra teklifi sor" gibi bir görev, sorumlu kişiye zamanında hatırlatılmıyorsa yazmanın anlamı kalmaz. Geciken görevlerin tek ekranda görünmesi de yöneticinin işini kolaylaştırır.
Kayıtlar elle girilmeden nasıl toplanır?
Bir müşteri takip programının en zayıf noktası veri girişidir. Ekip yoğun olduğunda gelen talebi CRM'e yazmayı atlar ve program bir süre sonra güncelliğini yitirir. Bunu önlemenin yolu, talebin geldiği yerle CRM'i doğrudan bağlamaktır.
Bağlantı kurulması gereken yerler genellikle şunlardır:
- Web sitesi formları: Teklif, iletişim ve başvuru formları. Form ile CRM arasındaki bağın nasıl kurulduğunu web formu CRM entegrasyonu yazımızda ayrıntılı anlattık.
- Site sohbeti ve WhatsApp: Ziyaretçinin sohbet sırasında bıraktığı ad, telefon ya da e-posta. WhatsApp tarafının kurulumu için WhatsApp chatbot rehberine bakabilirsiniz.
- Sosyal medya mesajları: Instagram ve Facebook'tan gelen yazışmalar.
- Potansiyel müşteri listeleri: Size henüz yazmamış ama ulaşmak istediğiniz işletmeler.
Kayıtların kendiliğinden gelmesi ikinci bir sorunu da beraberinde getirir: aynı kişinin iki kez kaydedilmesi. İyi bir CRM programı yeni kaydı açmadan önce e-posta, telefon ya da sosyal hesap üzerinden eşleşme arar. Eşleşme bulursa yeni kişi açmak yerine kaydı mevcut kişiye bağlar. Böylece bir müşterinin önce formdan, sonra WhatsApp'tan yazması tek kartta görünür.
Talep toplamanın genel mantığını ve hangi kanaldan ne tür bilgi geldiğini lead toplama yazımızda daha geniş ele aldık.
Küçük işletme CRM'inde kişisel veri sorumluluğu
CRM'e kaydettiğiniz kişi bilgileri 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamındadır. Program bu yükü sizin yerinize taşımaz; veri sorumlusu işletmenizdir. Yine de programın bazı işleri kolaylaştırması beklenir.
Pratikte dikkat edilecek noktalar:
- Aydınlatma: Formlarınızda ve sohbet pencerenizde kişiye verisinin ne için toplandığını söyleyin. Metnin içeriği için Kişisel Verileri Koruma Kurumu'nun yayımladığı rehberlere bakın.
- Erişim talebi: Bir kişi hakkınızda hangi verileri tuttuğunuzu sorduğunda, kişiye ait kayıtları bir arada verebilmelisiniz.
- Silme talebi: Kişi verisinin silinmesini istediğinde kişi kaydını, notlarını ve görevlerini kaldırabilmelisiniz. Vergi mevzuatı gereği saklanması gereken faturalar gibi belgeler bu talebin dışında kalabilir.
- Ticari ileti: CRM'deki kişilere toplu kampanya mesajı göndermek ayrı bir izin konusudur ve 6563 sayılı Kanun ile ilgili yönetmeliğe tabidir. Bir kişinin size teklif için yazmış olması, ona kampanya mesajı gönderme izni verdiği anlamına gelmez.
- Yetki: Herkesin her kaydı silip dışa aktarabilmesi risklidir. Hassas işlemleri hesap sahibine bırakın.
Otopilot'ta Satış ve Müşteri Takibi modülü
Otopilot'taki Satış ve Müşteri Takibi modülü, yukarıda saydığımız ihtiyaçlara göre kurulmuş bir CRM programıdır. Panelde Modüller → İşletme → Satış ve Müşteri Takibi menüsünden açılır. Modül hesap kapsamlıdır: birden çok siteniz olsa da tek CRM kullanırsınız.
Ekranda altı sekme vardır: Özet, Satış hunisi, Kişiler, Firmalar, Görevler ve Ayarlar. Satış hunisi ilk açılışta Yeni, İletişimde, Teklif, Görüşme, Kazanıldı ve Kaybedildi aşamalarıyla gelir. Fırsat kartını sürükleyip bırakarak aşamasını değiştirirsiniz; telefonda kartın altındaki aşama seçicisi kullanılır. Her taşıma fırsatın geçmişine yazılır.
Kişiler şu kaynaklardan kendiliğinden gelir: Form Oluşturucu ile hazırladığınız site formları, web sitesi sohbet asistanı, WhatsApp sohbet asistanı, Sosyal Medya Mesaj Kutusu ve Web Formu → CRM köprüsü botu. Hangi kaynağın açık olacağını Ayarlar sekmesinde seçersiniz. Modülü açmadan önce gelen kayıtlar için Önceki kayıtları içe al düğmesi her kaynaktan en yeni 500 kaydı bir kez içe alır. Gelen talepler için fırsat aç seçeneği açıksa form, sohbet, WhatsApp ve form köprüsünden gelen yeni kişi için ilk aşamada tutarsız bir fırsat da açılır.
Telefonla ya da yüz yüze tanıştığınız biri hiçbir kaynaktan gelmez; onu Kişiler → Yeni kişi ile elle eklersiniz. Aynı kişi sonradan formdan ya da WhatsApp'tan yazarsa e-posta, telefon veya sosyal medya kullanıcı adı eşleştiği için yeni kart açılmaz, kayıt mevcut kişinin altında birleşir ve kartta kaç farklı kaynaktan geldiği görünür.
Mevcut müşteri listeniz varsa Kişiler → Dosyadan aktar ile CSV ya da Excel dosyasını yükleyebilirsiniz. E-posta ya da telefonu eşleşen kişi yeniden oluşturulmaz, yalnız boş alanları doldurulur.
Görevlerde son tarih ve hatırlatma saati verilir. Saati gelen görev, sorumlu kişiye panel bildirimi olarak gider; kişinin bildirim ayarlarına göre e-posta ve telefon bildirimi de gelir. Özet sekmesi aşamalara göre açık fırsat değerini, bu ay kazanılan ve kaybedilen tutarı ve geciken görevleri gösterir.
Kişisel veri talepleri için kişinin kartında Kişisel veri (KVKK) bölümü vardır. Verisini indir, o kişiye ait iletişim bilgisi, kaynak kayıtları, fırsatlar, notlar ve görevleri tek bir JSON dosyasında verir. Kişiyi ve verisini sil işlemi geri alınamaz; silinen kişinin eski kaynak kayıtları toplu içe almada geri gelmez. Aşama ayarları, toplu CSV indirme ve kişisel veri silme yalnız hesap sahibine açıktır.
Ön Muhasebe modülü de açıksa fırsat kartındaki Fatura kes düğmesi fatura taslağını hazırlar. Böylece kazanılan bir fırsattan faturaya geçiş için bilgileri yeniden yazmanız gerekmez.
Modülün yapmadıkları
Modül, CRM'deki kişilere toplu kampanya e-postası ya da SMS göndermez. Ticari ileti izni toplamaz ve yönetmez. Arama kaydı tutmaz, telefon santraline bağlanmaz. Satış tahmini için yapay zekâ puanı üretmez; özet ekranındaki rakamlar yalnız sizin girdiğiniz ve kaynaklardan gelen kayıtlardır.
| İhtiyaç | Modülde karşılığı |
|---|---|
| Satış hunisi | Sürükle-bırak aşamalar, aşama adlarını değiştirme |
| Kendiliğinden kayıt | Site formu, web sohbeti, WhatsApp, sosyal medya mesajı, form köprüsü |
| Mükerrer kaydı önleme | E-posta, telefon ya da sosyal hesapla eşleştirme |
| Takip | Son tarihli görev ve hatırlatma bildirimi |
| KVKK talepleri | Kişi verisini JSON olarak indirme ve silme |
| Faturalama | Ön Muhasebe açıksa fırsattan fatura taslağı |
| Toplu kampanya mesajı | Yok |
Form tarafını kurmak için Form Oluşturucu tanıtım sayfasına ve site formları rehberine bakabilirsiniz. Modüllerin ve paketlerin güncel fiyatları Fiyatlar sayfasındadır.
Sık sorulan sorular
CRM programı küçük bir işletme için gerekli mi?
Talepler tek kanaldan geliyor ve tek kişi takip ediyorsa düzenli bir tablo yeterli olabilir. Talepler birden çok kanaldan gelmeye ve birden çok kişi aynı müşteriyle ilgilenmeye başladığında CRM programı kayıtların kaybolmasını önler.
Aynı müşteri hem formdan hem WhatsApp'tan yazarsa iki kayıt mı oluşur?
Otopilot'taki modülde eşleşme e-posta, telefon ya da sosyal hesap üzerinden yapılır. Aynı bilgi zaten kayıtlıysa yeni kişi açılmaz, gelen talep mevcut kişiye bağlanır. Kayıtlardan birinde yalnız e-posta, diğerinde yalnız telefon varsa eşleşme yapılamaz; bu durumda fazla kaydı silebilirsiniz.
Ekip üyelerim CRM'i kullanabilir mi?
Evet. Hesap → Ekip sayfasından Üye rolüyle davet ettiğiniz kişiler kişi, fırsat, görev ve not ekleyip düzenleyebilir. Ajans rolü yalnız görüntüler, Müşteri rolü CRM'i görmez.
CRM'deki kişilere kampanya mesajı gönderebilir miyim?
Modül toplu mesaj göndermez. Kampanya mesajı göndermek istiyorsanız kişilerden ticari ileti onayı almanız gerekir; bu, kişinin size teklif için yazmış olmasından ayrı bir izindir.
Mevcut müşteri listemi nasıl aktarırım?
Kişiler sekmesindeki Dosyadan aktar ile CSV ya da Excel dosyası yükleyebilirsiniz. Ad soyad, e-posta, telefon, firma, unvan, etiketler ve not başlıkları okunur.
Kaynaklar
Bu sayfayı kim hazırladı?
Bu içeriği Otopilot kurucusu Ersin Dorlak, ürünü geliştiren ekiple birlikte hazırladı. Deneyimimizi kendi sitemizde ediniyoruz: otopilot.net'i de aynı panelden, 99 kurallı denetimle tarıyor ve çıkan bulguları düzeltiyoruz. Ölçmediğimiz bir rakamı ölçülmüş gibi yazmıyoruz.
Ekibimiz ve ilkelerimizSitenizde aynı kontrolleri yapın
Ücretsiz site analiziyle sayfalarınızdaki teknik ve içerik sorunlarını görün. Düzeltmeleri panelde hazırlamak ve sitenize uygulamak için planları inceleyin.