Perplexity'de görünmek: Sitenizin kaynak olarak gösterilmesi için adımlar

Perplexity'de görünmek, bir kullanıcı Perplexity'ye soru sorduğunda sitenizin cevabın altındaki numaralı kaynaklar arasında yer alması demektir. Perplexity her yanıtta dayandığı sayfaları bağlantılarıyla gösterdiği için, burada kaynak olmak doğrudan ziyaretçi getirebilir. Bu da Perplexity'yi yapay zekâ görünürlüğü çalışmasında ölçmesi görece kolay motorlardan biri yapar.

Bu yazıda Perplexity'nin sitelere hangi botlarla eriştiğini, sitenizi kaynak olmaya nasıl hazırlayacağınızı ve sonucu nasıl ölçeceğinizi anlatıyoruz. Genel kavramlar için GEO nedir rehberimize, ChatGPT tarafı için ChatGPT'de görünmek yazımıza bakabilirsiniz.

Perplexity cevabı nasıl kurar?

Perplexity, kendini bir cevap motoru olarak konumlandırır: Soruyu alır, web'de arama yapar, bulduğu sayfaları okur ve bunlardan bir özet cevap üretir. Cevaptaki cümlelerin yanında numaralar, cevabın altında da o numaralara karşılık gelen kaynak bağlantıları bulunur.

Bu işleyişin site sahibi için iki sonucu var. Birincisi, sayfanızın Perplexity'nin arama dizininde bulunması gerekir; dizinde olmayan sayfa kaynak gösterilemez. İkincisi, dizinde olmak yetmez; sayfanın soruya doğrudan, alıntılanabilir bir cevap içermesi gerekir. Model, sorunun cevabını açıkça veren paragrafları tercih eder.

Perplexity bir de takip sorularıyla çalışır. Kullanıcı ilk sorudan sonra "peki fiyatı ne kadar?", "hangi şehirde?" gibi ek sorular sorar ve her ek soru yeni bir arama demektir. Bu yüzden tek bir sayfanın tek bir soruya cevap vermesi yerine, konunun alt sorularını da kapsayan bir içerik kümesi daha çok fırsat yaratır.

Perplexity'de görünmek için bot erişimi

Perplexity'nin resmî tarayıcı belgesi iki ajanı tanımlar. Aralarındaki farkı bilmek, robots.txt kararlarınızı doğru vermenizi sağlar.

Belgede iki önemli cümle daha var. PerplexityBot'un yapay zekâ temel modellerini eğitmek için içerik toplamadığı belirtilir. Ayrıca robots.txt değişikliklerinin etkili olmasının 24 saate kadar sürebileceği yazılıdır.

Bu bilgiler pratikte şu anlama gelir:

• PerplexityBot'u engellemeyin: Eğitim kaygınız varsa bile bu bot eğitim için kullanılmadığından, onu kapatmak yalnızca arama görünürlüğünüzü düşürür.
• Genel kuralınızı kontrol edin: PerplexityBot için ayrı bir grup yoksa User-agent: * grubuna uyar. Genel grupta geniş bir Disallow varsa bot da etkilenir.
• Güvenlik duvarını kontrol edin: Perplexity, güvenlik duvarı kuralları için IP listesi dosyalarının esas alınmasını önerir. Bot koruması kullanıyorsanız PerplexityBot'un listedeki IP'lerden gelen isteklerine izin verildiğinden emin olun.

Bütün yapay zekâ botları için kural örneklerini yapay zekâ botları ve robots.txt rehberinde topladık. Sitenizin bugünkü durumunu ise yapay zekâ kontrolü aracıyla giriş yapmadan görebilirsiniz.

İçeriği Perplexity için kaynak olmaya hazırlamak

Perplexity için ayrı bir "Perplexity SEO" kural seti yayımlanmış değildir. Bu yüzden önerilerimizi iki sağlam zemine dayandırıyoruz: arama motorlarının yararlı içerik ilkeleri ve üretken motorlar üzerine yapılmış akademik çalışmalar.

2023'te yayımlanan ve KDD 2024'te sunulan "GEO: Generative Engine Optimization" makalesi, üretken motorların yanıtlarında kaynakların görünürlüğünü artıran yöntemleri sistemli olarak karşılaştırdı. Makalede kaynak gösterme, alıntı ekleme ve somut veri ekleme yöntemlerinin güçlü sonuç verdiği, anahtar kelime doldurmanın ise neredeyse hiç fayda sağlamadığı raporlandı. Aynı çalışma, yöntemlerin etkisinin konu alanına göre değiştiğini ve klasik aramada alt sıralarda kalan sitelerin bu yöntemlerden daha çok yararlandığını da gözlemledi.

Bu bulguları uygulamaya çevirmek için:

1. Soruyu başlıkta, cevabı ilk paragrafta verin: "İzmir'de kombi bakımı ne kadar sürer?" başlığının altındaki ilk cümle cevabı söylemeli.
2. Somut bilgi ekleyin: Ölçü, süre, adım, model adı, mevzuat maddesi gibi doğrulanabilir bilgiler. Uydurma rakam değil, gerçekten bildiğiniz veriler.
3. Kaynağınızı belirtin: Bir bilgiyi resmî bir belgeden aldıysanız bağlantısını verin. Bu hem okura hem modele güven verir.
4. Uzmandan alıntı kullanın: Ekibinizdeki uzmanın adıyla verdiği kısa bir açıklama, genel geçer bir cümleden daha alıntılanabilir.
5. Tarihi görünür tutun: Fiyat, mevzuat ve teknik bilgide güncellik önemlidir. Sayfada son güncelleme tarihini gösterin.

Bu yapıyı ayrıntılı örneklerle GEO uyumlu içerik yazısında anlattık.

Bir örnek üzerinden düşünelim. Bir muhasebe bürosu "şahıs şirketi mi limited şirket mi?" sorusuna cevap veren bir sayfa yazacak. Zayıf sürüm, üç paragraf genel girişten sonra konuya gelir ve "her durum farklıdır, bize danışın" diye biter. Güçlü sürüm ilk paragrafta iki şirket türünün temel farkını iki cümleyle söyler, ardından sermaye, sorumluluk, vergilendirme ve kuruluş adımlarını bir tabloda karşılaştırır, ilgili mevzuata bağlantı verir ve büronun mali müşavirinin adıyla kısa bir değerlendirme ekler. Perplexity'nin bir takip sorusunda alıntılayabileceği cümleler ikinci sürümde vardır.

Örnek: Bir diş kliniğinin soru kümesi

Takip sorularıyla çalışan bir motor için içerik planını tek bir sayfa yerine bir soru kümesi olarak kurmak gerekir. Ankara'daki bir diş kliniğini düşünelim. Ana soru "Ankara'da implant tedavisi nasıl yapılır?" olsun. Bir kullanıcının Perplexity'de bu sorudan sonra sorması muhtemel takip soruları şunlardır:

• İmplant tedavisi kaç seansta tamamlanır?
• İmplant sonrası nelere dikkat edilmeli?
• Kemik yetersizliğinde implant yapılabilir mi?
• İmplant ile köprü arasındaki fark nedir?
• Tedavi öncesinde hangi muayeneler yapılır?

Klinik bu soruların her birine ya ana rehberin içinde ayrı bir başlıkla ya da birbirine bağlı kısa sayfalarla cevap verirse, kullanıcının sohbeti boyunca birden çok noktada kaynak olma şansı yakalar. Her cevabın başında sorunun kısa cevabı, ardından hekimin adıyla verilmiş bir açıklama ve varsa ilgili resmî bilgilendirme kaynağına bağlantı bulunmalıdır. Sağlık gibi hassas alanlarda uydurma rakam ya da tedavi sonucu vaadi kullanmamak hem etik hem de güven açısından şarttır.

Bu kümeyi kurarken soruları nereden bulacağınızı da düşünün. Search Console'daki soru biçimli sorgular, müşteri hizmetlerine gelen sorular ve randevu sırasında sorulan sorular en güvenilir kaynaklardır.

Perplexity'deki görünürlüğü nasıl ölçersiniz?

Elle ölçüm basittir ama yanıltıcı olabilir. Perplexity'ye kendi müşterilerinizin soracağı birkaç soruyu sorar, kaynaklar arasında sitenizin olup olmadığına bakarsınız. Sorun, cevapların her sorguda değişebilmesidir; tek bir denemeye bakarak karar vermek yanıltır.

Daha sağlam yöntem, aynı soru setini düzenli aralıklarla ve birden fazla kez sormaktır. Otopilot'un GEO kategorisi bunu Perplexity'nin Sonar API'si üzerinden yapar. Ölçüm kendi Perplexity API anahtarınızla çalışır; anahtarı Hesap → Yapay zekâ anahtarlarım sayfasına girip Test et ile doğruladığınızda Perplexity motoru GEO ekranlarında listelenir. Her ölçümden önce yaklaşık istek sayısı ve tahmini maliyet gösterilir.

Ölçüm sonucunda şunları görürsünüz:

• Anılma payı: Ölçülen Perplexity yanıtlarının ne kadarında markanızın geçtiği.
• Kaynak gösterilme: Markanız anıldığında sitenizin bağlantıyla kaynak olarak verilip verilmediği.
• Motor × soru tablosu: Hangi soruda görünüp hangisinde görünmediğiniz.
• Gösterilen kaynaklar: Perplexity'nin sizin yerinize hangi alan adlarına dayandığı.

Bir uyarı: API ile alınan yanıtlar, uygulamada oturum açmış bir kullanıcının gördüğü yanıttan farklı olabilir. Bu nedenle oranları tek tek yanıtlar yerine haftalar içindeki eğilim olarak okumak gerekir. Özelliğin bütün ekranları GEO özellik sayfasında anlatılıyor.

Trafik tarafında ise GA4'e bakmak gerekir. Perplexity'deki bir kaynak bağlantısına tıklayan ziyaretçi çoğunlukla perplexity.ai yönlendiricisiyle gelir. Otopilot'un Yapay zekâdan gelen ziyaretler ekranı GA4 bağlıysa bu oturumları son 28 gün için ayrı listeler. Ölçüm yöntemini yapay zeka trafiği ölçme yazısında ayrıntılı anlattık.

Perplexity'de görünmüyorsanız ne kontrol etmeli?

Sorunu sırayla ayıklamak zaman kazandırır. Aşağıdaki liste en olası nedenden en az olasıya doğru sıralanmıştır.

• Bot erişimi: robots.txt veya güvenlik duvarı PerplexityBot'u engelliyor mu? Bot ziyaretleri ekranında son haftalarda PerplexityBot satırı var mı?
• Sunucu tarafı içerik: Sayfanızın ana metni JavaScript çalıştırılmadan HTML'de geliyor mu? İçerik tamamen tarayıcıda sonradan yükleniyorsa bot boş bir iskelet görebilir.
• Soru ile sayfa eşleşmesi: Sorduğunuz soruya doğrudan cevap veren bir sayfanız var mı, yoksa konu yalnız genel bir hizmet sayfasında geçiyor mu?
• Rakip kaynaklar: Perplexity sizin yerinize hangi siteleri gösteriyor? Bu siteler rehber, karşılaştırma ya da forum sayfalarıysa, sizin de o tür içeriğe ihtiyacınız olabilir.
• Marka sinyali: Markanız başka sitelerde, rehberlerde ve sektör yayınlarında anılıyor mu? Hiç anılmayan bir marka yanıtta adıyla geçmekte zorlanır.

Teknik maddelerin büyük kısmını GEO hazırlık testi birkaç dakikada kontrol eder. İçerik ve marka maddeleri ise düzenli ölçüm ve emek ister.

Kontrolleri bitirdikten sonra değişikliklerin etkisini bir anda beklemeyin. Perplexity'nin robots.txt değişikliğini yansıtması bir güne kadar sürebilir; sayfanın yeniden okunması ve cevaplarda kullanılmaya başlanması ise daha uzun sürebilir. Değişikliğin tarihini not edin ve sonraki haftalarda aynı soru setini yeniden ölçerek önce ve sonra durumunu karşılaştırın. Tek bir ölçüme bakarak "işe yaramadı" demek, dalgalanmayı sonuç sanmak olur.

Sık sorulan sorular

PerplexityBot'a izin vermek içeriğimin eğitimde kullanılması demek mi?

Perplexity'nin belgesine göre hayır. PerplexityBot, siteleri Perplexity arama sonuçlarında göstermek ve bağlantı vermek için kullanılır; yapay zekâ temel modellerini eğitmek için içerik toplamadığı açıkça belirtilir. Eğitim kaygısıyla bu botu kapatmak, yalnızca arama görünürlüğünüzü azaltır.

robots.txt'de PerplexityBot'u açtım, ne zaman etkili olur?

Perplexity, robots.txt ayarlarının etkili olmasının 24 saate kadar sürebileceğini belirtir. Değişiklikten sonra bir iki gün bekleyin, ardından bot ziyaretleri ekranında PerplexityBot'un gelip gelmediğine bakın. Gelmiyorsa güvenlik duvarı ya da CDN bot koruması ayarlarınızı kontrol edin.

Perplexity-User robots.txt'ye uymuyorsa sayfamı nasıl koruyabilirim?

Perplexity-User, kullanıcı bir soruyu cevaplatırken sayfayı ziyaret eden ajandır ve kullanıcı istediği için genellikle robots.txt'yi dikkate almaz. Bir sayfanın hiç okunmamasını istiyorsanız onu giriş gerektiren bir alana almak daha güvenilir bir yoldur. Herkese açık bir sayfayı yalnız robots.txt ile korumak bu ajan için yeterli olmayabilir.

Perplexity ölçümü için ayrıca ücret ödemem gerekir mi?

Otopilot'ta Perplexity ölçümü kendi Perplexity API anahtarınızla yapılır ve maliyet sağlayıcının fiyatına göre sizin hesabınıza yansır. Panel her ölçümden önce yaklaşık istek sayısını ve tahmini tutarı gösterir; kesin tutar Perplexity'nin kendi faturalama panelindedir. Soru sayısını azaltmak maliyeti doğrudan düşürür.

Perplexity'de rakibim kaynak gösteriliyor, ben gösterilmiyorum. İlk neye bakmalıyım?

Önce aynı soruda rakibin hangi sayfasının kaynak gösterildiğini açın ve kendi en yakın sayfanızla karşılaştırın. Rakibin sayfası soruyu başlıkta ve ilk paragrafta doğrudan cevaplıyor, sizinki ise konuyu genel bir hizmet sayfasında geçiştiriyorsa fark büyük olasılıkla buradadır. Ardından PerplexityBot'un sitenize gelip gelmediğini bot ziyaretlerinden doğrulayın. İçerik ve erişim tamam görünüyorsa, rakibin hangi dış kaynaklarda anıldığına bakın.

Kaynaklar

• Perplexity: Perplexity tarayıcıları
• Perplexity: API genel bakış
• Aggarwal ve ark.: GEO: Generative Engine Optimization (arXiv 2311.09735)
• Google Search Central: Yararlı, güvenilir, kullanıcı odaklı içerik oluşturma
• Google Search Central: JavaScript SEO temel bilgileri