Teknik SEO

Anahtar kelime kanibalizasyonu nedir, nasıl bulunur ve çözülür?

2 Kasım 20268 dk okuma

Aynı aramada yarışan sayfalarınızı Search Console ile bulun. Birleştirme, canonical, ayrıştırma ve iç bağlantı kararlarını doğru sırayla verin.

Bir siteye yıllarca içerik eklenince şu durum kaçınılmaz olur: Aynı konuda iki, üç, bazen on yazınız birikmiştir. Google bir aramada hangisini göstereceğini seçmekte zorlanıyor gibi görünür, bir gün bir sayfa çıkar, ertesi gün diğeri. SEO dünyası buna kanibalizasyon diyor: Kendi sayfalarınızın birbiriyle yarışması.

Önce dürüst bir not. "Kanibalizasyon" Google'ın resmî belgelerinde kullandığı bir terim değildir, sektörün ürettiği bir ifadedir. Google'ın konuştuğu kavramlar yinelenen içerik, kanonikleştirme, ölçekli içerik ve yararlı içeriktir. Bu yazı resmî belgelerin söylediğini sektör kavramıyla birleştirir ve nerede yorum yaptığımızı açıkça belirtir.

İkinci not daha önemli: Aynı aramada iki sayfanın görünmesi her zaman sorun değildir. Çoğu zaman sorun bile olmayan bir durumu "düzeltmek" için değerli sayfalar silinir. Bu yazının asıl amacı, hangi durumda müdahale edileceğini ayırt etmeyi öğretmektir.

Kanibalizasyon gerçekten neye benzer?

Üç farklı durum aynı adla anılıyor, oysa çözümleri farklıdır.

Yinelenen içerik. İki adreste aynı veya neredeyse aynı içerik var. Ürün sayfasının parametreli sürümü, yazıcı dostu sayfa, kategori sayfasının kopyası gibi. Google burada sayfaları kümeler ve birini kanonik seçer. Yinelenen içerik tek başına spam ihlali sayılmaz, ama kullanıcıyı şaşırtabilir ve performans ölçmeyi zorlaştırır.

Aynı amaca hizmet eden farklı içerikler. İki farklı yazı aynı soruyu cevaplıyor. "SEO nedir" ve "SEO ne demek" yazıları gibi. Teknik olarak kopya değiller, ama okuyucunun ikisine de ihtiyacı yok. Burada sinyaller bölünmüş olabilir.

Aynı kelimede görünen farklı amaçlı sayfalar. Ürün sayfanız satın almak isteyene, blog yazınız bilgi arayana hitap ediyor. İkisi aynı kelimede göründüğü için panikleyebilirsiniz, ama bu çoğu zaman sağlıklı bir durumdur. Google bazen aynı siteden iki sonuç gösterir.

Bir de sitede onlarca neredeyse aynı şehir sayfası bulunması durumu vardır. Bu kanibalizasyondan öte, kapı sayfası politikasına girebilir ve öncelikli sorun odur.

Gerçekten sorun olduğunu nasıl anlarsınız?

Şu işaretlerden birkaçı birlikte görülüyorsa sorun olabilir.

Aynı sorguda sıralanan sayfa haftadan haftaya değişiyor ve konum dalgalanıyor.
Hiçbir sayfa o sorguda güçlü bir konuma çıkamıyor.
Yanlış sayfa görünüyor. Satış sayfası yerine eski bir blog yazısı çıkıyor.
Gösterim yüksek ama tıklama iki sayfaya bölünmüş ve ikisi de zayıf.
Bağlantılar aynı konudaki farklı sayfalara dağılmış.

Şunlar ise sorun sayılmaz:

Marka aramasında birçok sayfanızın çıkması.
Bir sayfanın birinci, diğerinin dördüncü sırada olması ve ikisinin de tıklama alması.
Farklı sorgular için farklı sayfaların görünmesi.
Düşük gösterimli uzun kelimelerde küçük örtüşmeler.

Search Console ile adım adım bulma

Search Console'da "kanibalizasyon" raporu yoktur, ama veri oradadır. Şu sırayı izleyin.

Performans raporunu açın. Son 3 veya 6 ayı seçin. Çok kısa dönemler gürültü üretir.
Önemli bir sorguya tıklayın. Sorgular sekmesinde iş için önemli bir kelimeyi seçin.
Sayfalar sekmesine geçin. Bu sorguda görünen sayfaları görürsünüz.
Tıklama ve gösterim paylarına bakın. Tek sayfa baskınsa sorun yok. Paylar dengeli ve konum zayıfsa inceleyin.
Tarih karşılaştırması yapın. Sayfalar arasında geçiş var mı?
Elle arayın. Sonuç sayfasını okuyun. Google o kelimede bilgi mi, ürün mü, liste mi gösteriyor?

Son adım çoğu zaman atlanır, oysa en önemlisidir. Arama amacı sonuçlardan okunur. Sonuçların tamamı rehber yazıları ise ürün sayfanızı oraya sokmaya çalışmak yerine rehberi güçlendirmek gerekir.

Büyük sitelerde bu işi tablo üzerinden yapın. Sorgu ve sayfayı birlikte dışa aktarın, bir sorguda iki veya daha fazla sayfası olan satırları süzün, gösterime göre sıralayın. Search Console'un veri sınırlarını unutmayın; arayüzde satır sınırı vardır. Bu konunun ayrıntıları Search Console verisi yazısında anlatılıyor.

Veriyi tek ekranda görmek isterseniz Otopilot tarama sonuç ekranındaki Kanibalizasyon kartı bu işi yapar. Search Console bağlıysa son 28 günde aynı sorguda iki veya daha fazla sayfanın göründüğü durumları gösterim sırasıyla listeler. Ayrıca onaylı sayfa anahtar kelimelerinde aynı kelimeyi hedefleyen sayfaları bulur. Kart yalnızca çakışmayı gösterir, sayfaların aynı amaca hizmet edip etmediğine siz karar verirsiniz.

Çözüm seçenekleri: Hangi durumda hangisi?

Karar için şu soruyu sorun: Bu iki sayfaya birlikte ihtiyaç var mı?

Birleştirme ve 301 yönlendirme

İki yazı aynı soruyu yanıtlıyor ve biri belirgin biçimde daha iyiyse en temiz çözüm budur. En iyi sayfayı seçin, diğerindeki değerli bölümleri içine taşıyın, eski adresi kalıcı yönlendirmeyle yeni adrese bağlayın. Google, yönlendirmeyi kanonik sinyalleri içinde en güçlüsü olarak tanımlar. Bunun yalnızca yinelenen sayfa kaldırılırken kullanılması gerektiğini de belirtir.

Hangi sayfa kalmalı? Daha çok tıklama alan, daha çok bağlantısı olan, adresi daha temiz olan ve arama amacına daha uygun olan sayfa. Bu ölçütler çelişiyorsa tıklama ve bağlantı verisine öncelik verin.

Birleştirmeden önce unutmayın: Birleşen sayfanın başlığı ve ana içeriği amacı tam karşılamalıdır. İki zayıf yazıyı alt alta eklemek güçlü bir yazı yapmaz. Metni baştan yazın.

Canonical etiketi

Sayfaların ikisini de kullanıcı için tutmanız gerekiyorsa uygundur. Örneğin filtrelenmiş ürün listesi kullanıcıya gerekli ama aramada ana kategori görünsün istiyorsunuz. rel="canonical" güçlü bir sinyaldir, ama kesin bir komut değildir. Google başka sinyaller daha güçlüyse farklı sayfa seçebilir. Her sayfanın kendisini gösteren canonical etiketi taşıması da önerilir.

Canonical, farklı içerikli sayfalar için kullanılmamalıdır. İçerik gerçekten farklıysa Google bu ipucunu yok sayabilir, kullanıcı da yanlış sayfayı görür.

Farklılaştırma

İki sayfanın da gerekli olduğu ama amaçlarının karıştığı durumlarda en doğru çözüm genellikle budur. Bir sayfayı bilgiye, diğerini satışa odaklayın. Başlıkları ve ana başlıkları ayrıştırın. "Kombi bakımı nasıl yapılır" yazısı bilgi verir, "Kombi bakım hizmeti" sayfası teklif sunar. İç bağlantılarda her sayfaya kendi amacını anlatan metin kullanın.

İç bağlantı düzeltmesi

Çok düşük maliyetli ama çok etkili bir yöntemdir. Sitenizde aynı konudan bahseden sayfaların hangisine bağlantı verdiğinize bakın. Bağlantıların çoğu yanlış sayfaya gidiyorsa asıl sayfaya çevirin. Bağlantı metnini de açıklayıcı tutun. Ayrıntılar iç link stratejisi yazısında yer alıyor.

Silme

Değeri olmayan, trafiksiz, bağlantısız ve eski içerikleri silmek de bir seçenektir. Kaldırılan sayfa 404 veya 410 dönebilir. Bağlantısı veya trafiği olan sayfaları silmek yerine yönlendirin.

Dokunmamak

Veri net değilse en iyi karar hiçbir şey yapmamak olabilir. Özellikle ikinci sayfa da tıklama alıyorsa birleştirmek toplam trafiği azaltabilir.

Örnek bir karar süreci

Soyut kalmasın diye hayalî bir örnek düşünelim. Bir temizlik firmasının sitesinde "Ofis temizliği fiyatları" ve "Ofis temizliği ne kadar tutar?" adlı iki yazı var. Search Console'da ikisi de aynı sorgularda görünüyor ve konumları sürekli yer değiştiriyor.

İlk adımda sonuç sayfasına bakılır ve Google'ın fiyat bilgisi veren sayfalar gösterdiği görülür. İkisi de aynı amaca hizmet ettiği için birleştirme uygundur. Daha çok tıklama alan yazı seçilir, diğerinden özgün bölümler alınır, metin yeniden yazılır, eski adres 301 ile yönlendirilir. Sitedeki iç bağlantılar kalan adrese çevrilir. Sonuç birkaç hafta sonra aynı sorgularda okunur.

Aynı firmanın "Ofis temizliği hizmeti" satış sayfası ise birleştirilmez. Amacı farklıdır, rehberden ona bağlantı verilir.

Yapılmaması gerekenler

Google'ın kanonikleştirme belgesi birkaç yanlışı özellikle sayar.

`robots.txt` ile çözmeye çalışmak. Engellenen sayfa içeriği okunmadan yine dizinde görünebilir ve sinyaller birleşmez.
`noindex` ile kanonikleştirmek. noindex sayfayı aramadan tamamen çıkarır, sinyalleri başka sayfaya aktarmak için doğru araç değildir.
URL kaldırma aracını kullanmak. Bu araç geçicidir ve adresin bütün sürümlerini gizler.
Farklı yöntemlerle farklı adres göstermek. Canonical bir adresi, site haritası başka adresi gösterirse sinyaller çelişir.

Bir de sektörün sık yaptığı hata var: Sadece tarihi değiştirip eski yazıyı "güncel" göstermek. Google'ın yararlı içerik belgesi bunu arama motoru odaklı davranış olarak sayar. Güncelleme gerçek olmalıdır.

Önlemek çözmekten kolaydır

Kanibalizasyon çoğu zaman plansız yayının sonucudur. Şu alışkanlıklar sorunu baştan önler.

Konu haritası tutun. Her konuya bir ana sayfa atayın. Basit bir tablo yeter: konu, ana sayfa, hedef arama amacı.
Yazmadan önce arayın. Yeni yazıdan önce sitenizde site: araması yapın. Bu konuda sayfa varsa güncelleyin, yenisini açmayın.
Otomasyonda da aynı kuralı uygulayın. Toplu içerik üreten bir sistem kontrolsüz bırakılırsa aynı konuda onlarca yazı üretir.
Eski içeriği düzenli gözden geçirin. Altı ayda bir yayınlanan içerikleri listeleyin, birleşecekleri belirleyin.

Otopilot içindeki Otomatik Blog, bu sorunu azaltmak için yazmadan önce kontrol yapar. Seçilen kelimede sitede zaten sıralanan bir sayfa varsa yeni yazı üretmez ve durumu "Aynı konuda sayfanız olduğu için yeni yazı açılmadı" diye yazar. Destekleyen kanallarda mevcut sayfayı güçlendirme seçeneği sunar.

Otopilot burada neyi yapar, neyi yapmaz?

Yapar: Çakışan sayfaları listeler, tıklama verisi varsa hangi sayfanın daha güçlü olduğunu gösterir, birleştirme önerisi üretir. Proje asistanına "Hangi sayfalarım birbiriyle yarışıyor?" diye sorabilirsiniz. Panoda da öne çıkan çakışma görünür. Başlık ve açıklaması çok benzeyen sayfalar ayrıca denetimde bulgu olarak çıkar.

Yapmaz: Sayfaları kendiliğinden birleştirmez, içerik silmez, yönlendirme kurmaz. Yönlendirme tam otomatik modda bile onayınızı bekler. Search Console bağlı değilse sorgu bazlı çakışma gösteremez. Sorgu verisi en az on gösterim şartıyla ve son 28 günle sınırlıdır; yani düşük hacimli kelimeler listede çıkmaz. Hangi planda neyin bulunduğunu fiyatlar sayfasında görebilirsiniz. Tek bir sayfanın başlık yapısına bakmak için başlık yapısı aracını kullanabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Kanibalizasyon Google cezası mıdır?

Hayır. Google'ın belgelerine göre yinelenen içerik tek başına spam ihlali değildir. Sorun ceza değil, sinyallerin bölünmesi ve yanlış sayfanın görünmesi olabilir. Ama ölçekli kopya sayfalar ayrı bir konudur.

İki sayfa aynı kelimede görünüyor, hemen birleştirmeli miyim?

Hayır. Önce arama amacına bakın. Sayfalar farklı amaçlara hizmet ediyorsa ve ikisi de tıklama alıyorsa dokunmayın.

Canonical mi 301 mi kullanmalıyım?

Sayfaya artık ihtiyaç yoksa 301 kullanın. Sayfa kullanıcı için kalacaksa canonical uygundur. Google yönlendirmeyi daha güçlü sinyal olarak tanımlar.

Birleştirme sonrası trafik düşer mi?

Geçici dalgalanma olabilir. Birleştirilen sayfanın içeriği amacı iyi karşılıyor ve yönlendirme doğruysa zamanla sinyallerin toplanması beklenir. Garanti yoktur, bu yüzden önce düşük riskli bir örnekle deneyin.

Blog yazısı ile ürün sayfası aynı kelimede yarışıyor, ne yapmalıyım?

Sonuç sayfasını inceleyin. Google o aramada satın alma mı bilgi mi gösteriyor? Amacı netleştirin, başlıkları ayırın, blogdan ürüne doğal bir bağlantı verin.