Sorun listeniz neden şişiyor? Dizine kapalı kopya sayfalar ve göreli link tuzağı

Bir site denetimi aracını ilk kez çalıştıran birçok site sahibi aynı şaşkınlığı yaşar: sitede birkaç düzine sayfa varken raporda yüzlerce, bazen binlerce sorun görünür. Eksik açıklama, kopya başlık, kısa içerik, tekrar eden H1... Liste o kadar uzundur ki nereden başlanacağı anlaşılmaz. Çoğu zaman bu sorunların büyük kısmı aslında birkaç gerçek sayfanın kopyalarından gelir.

Bu yazıda sorun listesini şişiren iki yaygın durumu anlatıyoruz: arama motoruna "beni dizine ekleme" diyen kopya adresler ve sitenin içinde kendi kendini çoğaltan göreli bağlantılar. Ardından Otopilot'un denetiminde bu konuda yaptığımız değişikliği ve sitenizde bu tuzaklardan nasıl kaçınacağınızı adım adım ele alıyoruz.

Kopya adres nedir ve nereden çıkar?

Aynı içerik birden fazla adresten açılabiliyorsa bu adreslerin her birine kopya adres denir. Kopya adresler çoğu zaman bilinçli oluşturulmaz. Sitenin altyapısı kendiliğinden üretir:

• Parametreli adresler. Sıralama, filtre, takip kodu ya da sayfa numarası gibi parametreler aynı sayfanın onlarca sürümünü üretir: /urunler?sirala=fiyat, /urunler?utm_source=bulten gibi.
• Yazdırma ve önizleme sürümleri. Bazı içerik yönetim sistemleri her yazı için ayrı bir yazdırma ya da önizleme adresi açar.
• Etiket ve arşiv sayfaları. Aynı yazılar kategori, etiket, yazar ve tarih arşivlerinde tekrar listelenir.
• Hatalı bağlantılar. Özellikle göreli bağlantılarda yapılan küçük bir hata, var olmayan klasörlerin içinde aynı sayfanın açılmasına yol açabilir. Bunu aşağıda ayrıntılı anlatacağız.

İyi kurulmuş sitelerde bu kopyalar iki yoldan birini kullanarak arama motoruna bildirilir. Ya sayfada asıl adresi gösteren bir canonical etiketi vardır ya da kopya adres noindex işaretiyle dizinden çıkarılır. Google'ın bu konudaki yaklaşımını kopya URL'leri birleştirme belgesinde bulabilirsiniz.

Dizine kapalı kopyalar raporu neden şişirir?

Bir denetim aracı siteyi tararken bağlantıları izler ve bulduğu her adresi okur. Eğer araç kopya adresleri gerçek sayfalardan ayırmazsa şu olur: asıl sayfadaki her sorun, o sayfanın her kopyasında bir kez daha sayılır. Asıl sayfada açıklama eksikse ve sayfanın on parametreli kopyası varsa raporda on bir "açıklama eksik" satırı görürsünüz. Üstelik başlık ve açıklama tekrarı gibi site geneli kontroller, kopyaları birbirinin tekrarı sayarak ayrı sorunlar üretir.

Oysa bu kopyalar zaten dizine kapalıdır. Canonical etiketi başka bir sayfayı gösteriyorsa ya da sayfada noindex varsa, arama motoru o adresi sonuçlarda göstermez. Kopyadaki açıklamanın eksik olması arama sonuçlarında hiçbir şeyi değiştirmez. Değişmesi gereken tek şey asıl sayfadır.

Şişmiş bir listenin zararı yalnız görüntüyle sınırlı değildir:

• Öncelik kaybolur. Gerçekten önemli bir sorun, kopyalardan gelen yüzlerce satırın arasında görünmez olur.
• Emek boşa gider. Kopya adreslere düzeltme yapmaya çalışmak hiçbir sonuç vermez, çünkü çoğu zaman o adresler ayrı bir sayfa değildir, aynı şablonun başka bir görünümüdür.
• Puan yanlış düşer. Sorun sayısına dayanan bir sağlık puanı, kopyalar yüzünden sitenin gerçek durumundan kötü görünür.

Otopilot denetiminde ne değişti?

Otopilot'un site denetimini bu durumu doğru ele alacak şekilde güncelledik. Değişiklik üç kuraldan oluşuyor:

Bu sayede bir sayfanın içerik ve meta bulguları gerçek sayfada bir kez sayılır. Kopya adresler hâlâ raporda görünür, çünkü bir sayfanın dizine kapalı olduğunu bilmek önemlidir. Örneğin yanlışlıkla noindex yapılmış bir hizmet sayfası ciddi bir sorundur ve bu bulgu kaybolmaz. Ama aynı sayfa için yirmi farklı içerik uyarısı artık üretilmez.

Değişikliğin bir parçası olarak Otopilot'un otomatik düzeltmeleri de dizine kapalı sayfalara gönderilmez. Daha önce bu adresler için hazırlanmış ve henüz uygulanmamış düzeltmeler sıradan kaldırılır.

Göreli link tuzağı nedir?

Göreli bağlantı, hedef adresi bulunduğu sayfaya göre tanımlayan bağlantıdır. Tarayıcı bu bağlantıyı, bulunduğu sayfanın adresiyle birleştirerek tam adrese çevirir. Kural basittir ama bir karakterlik fark sonucu tamamen değiştirir:

Başında eğik çizgi olan bağlantı sitenin köküne göre çözülür. Başında eğik çizgi olmayan bağlantı ise bulunduğu klasöre göre çözülür. Sayfa adresinin sonunda eğik çizgi olup olmaması da sonucu değiştirir. Bu çözümleme kurallarını MDN'in göreli adres çözümleme rehberi ayrıntılı anlatır.

Tuzak şurada başlar: menüde ya da altbilgide kökten değil klasörden çözülen bir bağlantı varsa, her alt sayfada farklı bir adrese gider. /blog/yazi-1/ sayfasındaki iletisim bağlantısı /blog/yazi-1/iletisim adresini üretir. Sunucu bu adres için 404 yerine yine bir sayfa döndürürse, o sayfadaki menü de aynı bağlantıyı taşıdığı için /blog/yazi-1/iletisim/iletisim adresi doğar. Tarayıcılar ve arama motoru botları bu zinciri izledikçe adresler uzar ve her adım aynı içeriğin yeni bir kopyasını üretir.

Kısa bir örnek

Bir kurumsal sitenin altbilgisinde "Gizlilik", "KVKK" ve "İletişim" bağlantıları olduğunu düşünelim. Tema geliştiricisi bu bağlantıları gizlilik, kvkk ve iletisim olarak, başında eğik çizgi olmadan yazmış. Ana sayfada her şey doğru çalışır. Ama /hizmetler/web-tasarim/ sayfasındaki altbilgi, /hizmetler/web-tasarim/kvkk adresine gider. Site, tanımadığı adreslerde ana şablonu gösterecek şekilde kurulduğu için bu adres de açılır ve kendi altbilgisinde aynı göreli bağlantıları taşır.

Birkaç tarama turundan sonra her hizmet sayfasının altında üç bağlantı, onların altında üçer bağlantı daha oluşur. Sitede on hizmet sayfası varsa denetim aracı kısa sürede yüzlerce adres bulur. Bu adreslerin hepsi aynı başlığı, aynı açıklamayı ve aynı içeriği taşır. Altbilgideki üç bağlantıya birer eğik çizgi eklemek sorunun tamamını çözer. Tanınmayan adreslerde 404 döndürmek de zincirin bir daha oluşmasını önler.

Bu zincir neden fark edilmez?

Ziyaretçiler çoğu zaman bu bozuk adreslere gelmez. Ana sayfadan menüye tıklayan biri doğru sayfaya ulaşır, çünkü ana sayfanın klasörü köktür. Sorun yalnız alt sayfalarda ortaya çıkar ve çoğu zaman yalnız botlar bu derinliğe iner. Sunucu da hata vermediği için site sahibi bir şeyin ters gittiğini görmez.

Belirtiler genellikle şunlardır:

• Denetim raporunda aynı başlığı ve açıklamayı taşıyan çok sayıda adres.
• Adreslerde tekrar eden klasör adları, örneğin aynı kelimenin iki üç kez arka arkaya geçmesi.
• Çok uzun adresler ve çok derin sayfalar. Otopilot denetimi 115 karakterden uzun adresleri ve ana sayfadan dört tıklamadan daha derindeki sayfaları ayrıca işaretler.
• Search Console'da "Taranan, şu anda dizine eklenmemiş" ya da "kopya" durumunda beklenmedik kadar çok adres.

Sayfalar canonical etiketiyle asıl adresi gösteriyorsa arama sonuçlarında büyük bir zarar oluşmayabilir. Ama tarama bütçesi boşa harcanır, sunucu gereksiz yük alır ve denetim raporları şişer. Yeni denetim kuralları raporun şişmesini önler. Zincirin kendisini kesmek ise sitenin bağlantılarını düzeltmekle olur.

Göreli link tuzağından nasıl korunursunuz?

1. Menü, altbilgi ve şablon bağlantılarını kökten verin. Her sayfada tekrar eden bağlantılarda /iletisim gibi başında eğik çizgi olan yolları ya da tam adresleri kullanın. Göreli yol yalnız gerçekten klasöre bağlı içerik için uygundur.
2. Var olmayan adreslerde 404 döndürün. Sunucunuz tanımadığı her adrese ana sayfayı ya da son sayfayı gösteriyorsa zincir hiç kırılmaz. Tanınmayan adres için gerçek bir 404 yanıtı zinciri ilk adımda keser.
3. base etiketini dikkatli kullanın. Sayfanın head bölümündeki base etiketi tüm göreli bağlantıların çözüleceği adresi değiştirir. Yanlış bir base değeri, sitedeki bütün göreli bağlantıları bir anda bozabilir. Etiketin davranışı MDN base belgesinde anlatılır.
4. Sondaki eğik çizgi kuralını tek tip yapın. Adreslerinizin sonunda eğik çizgi olacak mı olmayacak mı, buna karar verin ve diğer sürümü kalıcı yönlendirmeyle tek biçime toplayın.
5. Parametreli adreslere canonical verin. Filtre ve takip parametresi taşıyan adreslerin canonical etiketi parametresiz asıl sayfayı göstermelidir. Yeni denetim kuralı bu kurulumu doğru kabul eder.
6. Bağlantıları taranabilir yapın. Bağlantıların gerçek a etiketi ve geçerli bir href değeriyle verilmesi, botların sitenizi doğru izlemesini sağlar. Google'ın taranabilir bağlantılar rehberi bu konuda yol gösterir.

Düzeltmeden sonra siteyi yeniden taratın. Ücretsiz site analizi aracı örnek sayfalar üzerinden hızlı bir kontrol yapar. robots.txt ve site haritası tarafını robots ve site haritası denetimi ile kontrol edebilirsiniz.

Denetim raporunu doğru okumak

Yeni kurallarla birlikte raporunuzu okurken şu sırayı izlemenizi öneririz:

• Önce dizine eklenebilirlik bulgularına bakın. Dizine kapalı sayfalar listesinde olmaması gereken bir sayfa var mı? Yanlışlıkla noindex yapılmış ya da canonical etiketi yanlış sayfayı gösteren bir sayfa en öncelikli iştir.
• Sonra kopya adreslerin kaynağını bulun. Aynı kalıpta çok sayıda dizine kapalı adres görüyorsanız bunun bir parametreden mi, arşiv sayfalarından mı, yoksa göreli bağlantı zincirinden mi geldiğini anlayın.
• Ardından gerçek sayfalardaki içerik ve meta sorunlarına geçin. Bu bulgular artık kopyalarla şişmediği için gördüğünüz her satır gerçek bir sayfaya aittir.

Site denetiminin kapsamını ve bulguların nasıl önceliklendirildiğini site denetimi ve SEO örümceği rehberinde, aynı sorguyu hedefleyen sayfaların nasıl ele alınacağını anahtar kelime kanibalizasyonu yazısında anlattık. Denetimin genel yöntemi için teknik SEO denetimi rehberine bakabilirsiniz. Otopilot'un sürekli çalışan denetimini site denetimi özelliğinde inceleyebilirsiniz.

Bulguları bütün resmin içinde okumak

Sorun listesindeki sayının doğru okunması, daha geniş bir SEO analizinin ilk adımıdır. Kopya sayfalar ve göreli bağlantılar ayıklandıktan sonra kalan bulguları önem sırasına koymanın, içerik ve anahtar kelime eşlemesini kontrol etmenin yolu SEO analizi nasıl yapılır rehberinde adım adım anlatılıyor. Dizine kapalı sayfaların Google tarafındaki durumunu izlemek için Google indeksleme rehberine de bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Raporumdaki sorun sayısı aniden azaldı. Bir şey mi bozuldu?

Büyük ihtimalle hayır. Dizine kapalı kopya adreslerden gelen içerik ve meta bulguları artık sayılmıyor. Gerçek sayfalardaki sorunlar aynen raporlanmaya devam ediyor.

Kopya adresler raporda hiç görünmeyecek mi?

Görünecek. Bir adresin dizine kapalı olduğunu bilmek önemli olduğu için durum ve dizine eklenebilirlik bulguları korunur. Yalnız o adrese ait içerik ve meta uyarıları üretilmez.

Parametreli sayfalarımın canonical etiketi kendi parametresiz yolunu gösteriyor. Bu sorun mu?

Hayır. Bu doğru bir kurulumdur ve yeni kurallarla sorun sayılmaz.

Göreli bağlantı kullanmak tamamen yanlış mı?

Hayır. Göreli bağlantılar doğru kullanıldığında sorun çıkarmaz. Tuzak, her sayfada tekrar eden menü ve şablon bağlantılarında klasöre göre çözülen yolların kullanılmasıdır. Bu bağlantıları kökten vermek en güvenli yoldur.

Zincir oluştuğunu nasıl anlarım?

Denetim raporunda aynı klasör adının art arda tekrarlandığı, çok uzun ve çok derin adresler görürseniz zincirden şüphelenin. Bu adreslerden birini tarayıcıda açıp sayfadaki menü bağlantılarının nereye gittiğine bakın.

Kaynaklar

• Google: Kopya URL'leri birleştirme
• Google: noindex ile dizine eklemeyi engelleme
• Google: Taranabilir bağlantılar
• MDN: Göreli adreslerin çözümlenmesi
• MDN: base etiketi